Over nabijheid zonder te verdwijnen
De stilte van mijn vader
Het gewicht van wat ongezegd blijft
Met zijn autobiografische literaire roman De stilte van mijn vader levert Jan Dael een indringend en melancholisch portret af van een vader-zoonrelatie waarin niet de woorden, maar juist de tussenruimtes en het onuitgesprokene de boventoon voeren. Dael, die professionele ervaring meeneemt uit zijn werk in de verslavingszorg, weet als geen ander hoe patronen van afwezigheid en niet-spreken generatielang kunnen doorwerken. Het resultaat is een sober en trefzeker boek dat nog lang na het dichtslaan resoneert.
Het boek beweegt zich meesterlijk op het snijvlak van nabijheid en afstand. Dael laat zien dat liefde en zorg niet altijd samengaan met emotionele beschikbaarheid; een vader kan er fysiek zijn, maar zich tegelijkertijd niet laten kennen.
Het verhaal toont hoe de stilte van een ouder zich subtiel nestelt in de identiteit van het kind – in hoe de ik-figuur later zelf liefheeft, hecht en omgaat met gemis.
Om de veertien dagen haal ik mijn oudste dochter op om een dag samen door te brengen. Op die manier zie ik hoe zij haar plek vindt binnen het gezin en hoe goed zij klikt met de andere kinderen, wat mij een gevoel van opluchting geeft dat moeilijk onder woorden te brengen is…
...Zij leeft in een wereld waar ik nauwelijks zicht op heb. Wat ik van haar dagelijks leven meekrijg, staat summier beschreven in een schriftje dat ik meegeef omdat ze in haar boosheid weigert te communiceren, zonder context, zonder verdieping, zonder de nuances die een kind werkelijk nodig heeft.
Een van de sterkste thematische inzichten is dat begrijpen waarom een ouder was zoals hij was, de leegte van het verleden niet automatisch opvult. Acceptatie en genezing blijken twee afzonderlijke sporen.
Daels schrijfstijl is sober en observerend. Hij vermijdt grote dramatische effecten of zwaar aangezette emoties. In plaats daarvan laat hij kleine details het werk doen: een vluchtige blik, een aarzelend gebaar, of de beklemmende rust in een kamer. Deze ingehouden stijl versterkt het thema van het boek; de vorm weerspiegelt de stilte waarover geschreven wordt.
Ik vertel hem waarom ik dat zeg: over mijn vader, over wat ik heb gemist, over hoe sommige dingen niet vanzelf worden gezegd, maar daardoor niet minder waar zijn. Hij luistert. Dat is genoeg. We lopen zwijgend weer verder. Onze schouders raken elkaar even.
De stilte van mijn vader is een prachtig, universeel herkenbaar boek voor iedereen die zich wel eens heeft afgevraagd hoe het verleden van een ouder doorwerkt in het eigen leven. Jan Dael heeft met minimale middelen een maximalistisch effect bereikt: een integer, sfeervol en louterend literair document.
De auteur
Jan Dael (Venlo, 1957) werkte jarenlang als sociotherapeut in de psychiatrie en verslavingszorg. In zijn werk begeleidde hij mensen die te maken hadden met trauma, afhankelijkheid, relaties en ervaringen die moeilijk onder woorden konden worden gebracht. Die ervaring vormt een belangrijke achtergrond voor zijn manier van kijken én schrijven.
Eerder publiceerde hij de verhalenbundel De tepelaffaire en andere dagelijkse gebeurtenissen (2013) en de poëziebundel Ik dicht je dat het gedrukt staat (2015), waarin thema’s als liefde, verlies, herinnering en de invloed van familiegeschiedenis al nadrukkelijk aanwezig zijn.
Met De stilte van mijn vader brengt hij deze thema’s samen in een autobiografische literaire roman. Zijn werk kenmerkt zich door een sobere, observerende stijl waarin kleine gebeurtenissen en stiltes vaak meer zeggen dan grote woorden.
De stilte van mijn vader koopt u bij (de webwinkel van) uw lokale boekhandel of bij:
Boekgegevens
Titel: De stilte van mijn vader
Auteur: Jan Dael
Genre: autobiografisch, literaire roman
Uitgave: paperback met flappen, 104 pagina's
Uitgever: Uitgeverij Leon van Dorp, september 2026
ISBN: 9789083719221
NUR: 600
Met dank aan Uitgeverij Leon van Dorp voor het toezenden van een recensie-exemplaar.
(bron info: Uitgeverij Leon van Dorp)
