Hoofdzaak
De dunne lijn tussen ambitie en overmoed
In zijn roman Hoofdzaak neemt Roy van der Zwaard de lezer mee naar de steriele, maar onderhuids zinderende wereld van de neurochirurgie en het medisch tuchtrecht. Wat gebeurt er als de godenstatus van een arts botst met de rauwe werkelijkheid van een menselijke fout? Van der Zwaard, zelf psychiater en psychotherapeut, ontleedt dit vraagstuk met de precisie van een scalpel.
De structuur van het boek bestaat uit een proloog, vier delen, een epiloog en een verantwoording. In de verantwoording kun je ook de gebruikte songteksten vinden.
Het verhaal draait om twee gezinnen die noodlottig met elkaar verbonden raken. Aan de ene kant hebben we Dorine Welgemoed en haar man Theo Bakker. Hun leven staat al onder druk nadat Dorine door een ongeluk haar kapsalon verliest. Wanneer Theo de diagnose Parkinson krijgt, vestigen zij al hun hoop op de befaamde neurochirurg Joost van Kesteren.
Van Kesteren is een autoriteit op het gebied van diepe hersenstimulatie maar zijn expertise wordt overschaduwd door een gevaarlijke cocktail van overmoed en bewijsdrang. Tijdens de operatie van Theo laat hij zijn talentvolle, maar onervaren assistente Soumaya een cruciale handeling verrichten. Het resultaat? Een medische misser met verstrekkende gevolgen.
Overal waren er leerlingen, dat was bij artsen dus niet anders dan in een kapsalon. Per ongeluk een scheve pony knippen is echter wat anders dan een elektrode scheef plaatsen. De druk op haar borst nam toe, een bankschroef die langzaam aangedraaid werd.
‘U doet de operatie toch wel zelf?’
Alsof Theo hetzelfde dacht als zij. Je moest heel goed luisteren om onder die zware bas van hem een nerveus trillen te horen.
‘Zeker.’ Van Kesteren knikte. ‘Dit soort operaties kan alleen door ervaren neurochirurgen worden uitgevoerd.’
De airco zoemde zachtjes...
Wat Hoofdzaak zo sterk maakt, is de gelaagdheid van de personages. Geen enkel karakter is louter goed of slecht.
Dorine Welgemoed wordt aanvankelijk door haar dochter Marcella omschreven als een "Gooische glamourpoes", maar transformeert in een onvermoeibare strijdster voor rechtvaardigheid wanneer haar man – geknakt en deels verlamd – uit de strijd komt.
Joost van Kesteren is een man die gevangen zit in zijn eigen reputatie. Zijn morele neergang is pijnlijk geloofwaardig; de manier waarop hij zijn fout probeert toe te dekken, toont de kwetsbaarheid van het medische systeem.
Soumaya Malik is in dit verhaal misschien wel het meest tragische personage, balancerend tussen loyaliteit aan haar mentor en haar eigen geweten.
Van der Zwaard hanteert een stijl die zowel helder als poëtisch is. Hij schuwt de medische details niet, maar verdrinkt nooit in jargon. De kracht zit in de observaties van menselijke emoties: schuld, schaamte en de subjectiviteit van de waarheid. De auteur laat prachtig zien dat begrippen als 'rechtvaardigheid' zelden binair zijn.
De toevoeging van muziek als emotionele "tegenstem" geeft het boek een extra dimensie, waarbij de songteksten vaak verwoorden wat de personages zelf niet over hun lippen krijgen.
‘Hoofdzaak’ is meer dan een verslag van een medische misser; het is een diepgaande psychologische studie naar de menselijke psyche onder hoogspanning. Dankzij de professionele achtergrond van Van der Zwaard voelt het verhaal nergens gekunsteld aan. Het is een urgente, spannende en bovenal empathische roman die de lezer dwingt om na te denken over de prijs van ambitie.
De auteur
Roy van der Zwaard is psychiater en psychotherapeut. Hij studeerde aan de Schrijversvakschool Groningen waar de kiem werd gelegd voor Hoofdzaak. Daarnaast schrijft hij korte verhalen. Hij verloor zelf ooit een tuchtzaak hetgeen mede de inspiratie vormde tot het schrijven van deze roman.
Hoofdzaak koopt u bij (de webwinkel van) uw lokale boekhandel of bij:
Boekgegevens
Titel: Hoofdzaak
Auteur: Roy van der Zwaard
Genre: literaire fictie, roman
Uitgave: paperback, 288 pagina's
Uitgever: Uitgeverij GiST, april 2025
ISBN: 9789083096193
ISBN: 9789083504209 (eBook)
NUR: 301
Met dank aan de auteur voor het toezenden van een recensie-exemplaar.
(bron info: Uitgeverij GiST)
