Over liefde,
de dood en verder leven na verlies
Een direct, openhartig en herkenbaar baken voor lotgenoten
en een nuttige gids voor de rest van ons
Annegreet van Bergen kennen we natuurlijk van haar bestsellers over onze collectieve geschiedenis (zoals ‘Gouden Jaren’), maar in haar nieuwste boek, ‘Over liefde, de dood en verder leven na verlies’, richt ze de lens op een veel intiemer onderwerp: de rauwe werkelijkheid van het achterblijven. Het resultaat is een boek dat precies doet wat de titel belooft, zonder te vervallen in loodzware sentimentaliteit.
Maar in dit boek lees je ook een scène die je direct naar de keel grijpt: de laatste woorden van haar man Pieter. "Doen we geen kusjes meer?" vroeg hij, vlak voordat hij stierf. Het zet de toon voor de rest van het relaas: ontwapenend eerlijk en wars van clichés. Van Bergen beschrijft hoe ze, ondanks een lang ziekbed waarin ze dacht al veel "vooruit gerouwd" te hebben, toch volledig werd gevloerd door de definitieve klap.
“Ach, het leven hangt van ironie aan elkaar. Pakweg zes weken na Pieters overlijden sprak ik in de stad een vage bekende. Het was de eerste keer en dus stroomden er toen ook weer tranen over mijn wangen. Met lief bedoelde woorden monterde ze me op: ‘Je zult zien, binnenkort kun je weer lachen’. Dat zorgde voor een binnenpretje. Want ondanks al mijn verdriet en alle tranen heb ik na Pieters overlijden iedere dag wel gelachen.”
Een van de meest treffende onderdelen van het boek is de metafoor van de sisyfusarbeid. Van Bergen wijdt hier twee hoofdstukken aan en legt haarfijn uit dat rouw geen lineair proces is met een keurig 'eindstation'.
Net als Sisyfus die zijn steen steeds weer de berg op rolt, word je als nabestaande steeds opnieuw overvallen door het besef: "Hij is er niet meer."
Hoewel de steen soms weer naar beneden rolt, laat Van Bergen zien dat de impact van die val over de jaren heen verandert. Het verdriet wordt niet per se minder, maar de overvallen worden minder heftig.
“Ik mag dan van mijn schuldgevoel verlost zijn, ik verricht nog steeds sisyfusarbeid. Nog steeds word ik in allerlei situaties overvallen door het besef dat Pieter dood is. Nog steeds vervult mij dat met verdriet. Maar het verandert.”
Wat dit boek boven het gemiddelde rouwdagboek uittilt, is de blik van Van Bergen. Ze beperkt zich niet tot haar eigen huiskamer, maar trekt het onderwerp breder, je leest over de maatschappelijke context; ze analyseert hoe onze kijk op de dood is veranderd door toegenomen mondigheid en medische ethiek.
Het uitstapje naar de term 'weduwe' — met de iconische Veuve Clicquot als voorbeeld — geeft het boek een intellectuele lichtvoetigheid die de zwaarte van het onderwerp goed breekt.
De auteur is verfrissend direct over wat je wel en vooral niet moet zeggen tegen iemand in rouw. Geen vage spirituele dooddoeners, maar nuchtere observaties.
‘Over liefde, de dood en verder leven na verlies’ is een dapper boek. Van Bergen slaagt erin om het allergrootste verdriet klein en hanteerbaar te maken. Het is een aanrader voor iedereen die midden in de storm van verlies staat, maar misschien nog wel meer voor degenen die er (nog) buiten staan.
‘Over liefde, de dood en verder leven na verlies’ is een troostrijk baken voor lotgenoten en een leerzame gids voor de rest van ons. Openhartig, herkenbaar en – ondanks het onderwerp – bewonderenswaardig vitaal.
De auteur
Annegreet van Bergen (1954) is econoom en journalist. Ze schreef 'De lessen van burn-out' (2000), 'Mijn moeder wilde dood' (2010), 'Gouden jaren' (2014) dat 100 weken in de bestsellerlijst stond, 'Het goede leven' (2018) en 'Een (ongewone) geschiedenis van doodgewone dingen', (2022). Net als bij die boeken verrichtte zij ook voor haar nieuwe werk grondig onderzoek en laat zij treffend zien hoe persoonlijke geschiedenissen de veranderende tijdgeest weerspiegelen. Haar werk werd meermaals genomineerd, onder meer voor de Libris Geschiedenis Prijs en de NS Publieksprijs.
Ook maakte ze de succesvolle 'Gouden Jaren Scheurkalender'.
Over liefde, de dood en verder leven na verlies koopt u bij (de webwinkel van) uw lokale boekhandel of bij:
Boekgegevens
Titel: Over liefde, de dood en verder leven na verlies
Auteur: Annegreet van Bergen
Genre: rouwverwerking, literaire non-fictie
Uitgave: paperback, 320 pagina's
Uitgever: Uitgeverij Atlas Contact, april 2026
ISBN: 9789045052984
ISBN: 9789045052991 (eBook)
NUR: 749, 320
Met dank aan Uitgeverij Atlas Contact voor het toezenden van een recensie-exemplaar.
(bron info: Uitgeverij Atlas Contact)
Geen opmerkingen:
Een reactie posten
Laat gerust een reactie achter. Dat waardeer ik. Ik zal zo snel mogelijk op de vraag of opmerking reageren. Bij voorbaat mijn dank.