'Graag Gelezen', mijn boekenblog: #volksgebruiken #mens #maatschappij #mystiek #esoterie #religie

vrijdag 6 november 2026

Ik las: 'Geneeskundige volksgebruiken van Noordwest-Europa', geschreven door Michèle Klerks-Burgio. Lees hier mijn recensie:

Een fascinerende reis door de geschiedenis van de volksgeneeskunde

Geneeskundige volksgebruiken van

Noordwest-Europa

Historische geneeskunde, volksgebruiken, paganisme, de kerk en machtsstructuren in

Noordwest-Europa.

Met Geneeskundige volksgebruiken van Noordwest-Europa levert Michèle Klerks Burgio een indrukwekkend en grondig gedocumenteerd naslagwerk af. Het boek neemt de lezer mee op een boeiende tijdreis: van de pre-christelijke periode en de vroege en late middeleeuwen, via de renaissance, tot aan de moderne tijd. De auteur slaagt erin om complexe historische en sociologische ontwikkelingen toegankelijk te beschrijven, waarbij duidelijk naar voren komt dat zij enorm goed geïnformeerd is over de behandelde materie.

Het boek belicht niet alleen de aard van historische geneeswijzen en rituelen – zoals animisme en heidendom binnen Noordwest-Europa – maar werpt vooral een scherp oog op de machtsdynamiek achter de geneeskunde. Hoe werd bepaald wat 'regulier' was en wat als 'alternatief' of zelfs ketters werd bestempeld?

Daar waar moderne Germaanse geneeskunde verder niet ingaat over hoe de Germaanse volkeren geneeskunde toepasten, probeer ik hier verder op in te gaan. Alhoewel de Germanen niks opschreven, kunnen we uit teksten van de Romeinen die over hen schreven en over verbodsbepalingen vanuit de kerk, toch een beeld krijgen over hoe de Germanen mogelijk dachten en rituele handelingen deden met betrekking tot heling.

Klerks-Burgio schetst treffend hoe de Rooms-Katholieke Kerk tradities en volksgebruiken verketterde, en hoe in latere eeuwen de opkomende farmaceutische industrie de strijd aanging met alternatieve geneeswijzen. Een van de meest intrigerende elementen in het boek is de vraag in hoeverre hedendaagse stromingen (zoals de zogenaamde 'Germaanse Geneeskunde') te relateren zijn aan de historische tradities van de oude Germanen, ondersteund door een mysterieuze ontdekking uit de Vaticaanse archieven.

Dankzij de overzichtelijke inhoudsopgave voor in het boek kun je specifieke onderwerpen, rituelen of periodes eenvoudig terugvinden en raadplegen als naslagwerk.

De vele zorgvuldig uitgekozen afbeeldingen vormen een waardevolle aanvulling op de tekst en brengen de historische wereld echt tot leven.

Wat het boek extra bijzonder maakt, is de verbinding met het heden. Veel van de besproken gebruiken en inzichten zijn nooit helemaal verdwenen; ze resoneren nog steeds op subtiele wijze in ons moderne leven en onze cultuur.

Geneeskundige volksgebruiken van Noordwest-Europa is een aanrader voor iedereen met een interesse in cultuurgeschiedenis, volkskunde, medische geschiedenis en de verborgen krachten achter onze huidige gezondheidszorg. Klerks-Burgio prikkelt de lezer om kritisch te kijken naar hoe machtssystemen bepalen hoe we naar ziekte en genezing kijken.