Ik las 'Voorbij de volgende bocht' - essays geschreven door Anne Lever. Lees hier mijn recensie

 essays

Voorbij de volgende bocht  

De schoonheid van de aarzeling

In een wereld die schreeuwt om harde feiten en onwrikbare meningen, is de essaybundel Voorbij de volgende bocht van Anne Lever een verademing. Lever nodigt de lezer niet uit om de kortste weg naar de waarheid te nemen, maar juist om te vertragen, te twijfelen en te dwalen. Want, zo stelt ze: in de wrijving en de aarzeling schuilt de echte verwondering.

Voorbij de volgende bocht is overzichtelijk opgebouwd uit 29 hoofdstukken, verdeeld over vier delen, startend met de betreffende titel op een daar passende illustratie die de sfeer van het thema direct neerzet: Brein / Landschap / Geluk / Bovenaards.

Brein: over identiteit en de werking van onze grijze cellen.

Landschap: van onze bemoeizucht met strakke gazons tot wat het betekent om ergens écht te 'zijn'.

Geluk: een nuchtere doch diepgaande blik op ons streven naar welzijn.

Bovenaards: over spiritualiteit en de zaken die ons verstand te boven gaan.

Lever schrijft deze essays niet in een vacuüm. Ze gaat actief in dialoog met uiteenlopende filosofen, wetenschappers en dichters. Dit geeft de bundel een intellectueel gewicht zonder dat het ooit zware kost wordt. De voetnoten onderaan de bladzijden zijn hierbij een fijne gids; ze bieden context over eerdere publicaties en bronnen zonder de leesflow te onderbreken.

Wat opvalt, is de balans tussen abstracte reflectie en maatschappelijke relevantie. Lever koppelt existentiële vragen (zoals de verhouding tussen tijd en identiteit) moeiteloos aan economische en sociale kwesties. Haar opinies zijn stevig onderbouwd door eigen en andermans onderzoek, wat de teksten een zekere autoriteit geeft. 

Het knappe aan Voorbij de volgende bocht is de toegankelijkheid. Waar essays soms de neiging hebben om te verzanden in jargon, blijft Lever helder en direct. Ondanks de diepgang raak je als lezer niet afgeleid. De observatie over de 'liefde voor strakke gazons' is een treffend voorbeeld van hoe ze alledaagse menselijke dwangmatigheden fileert.

Dankzij het alfabetische namenregister is het boek ook uitstekend te gebruiken als naslagwerk voor wie bepaalde denkers nog eens wil opzoeken.

Voorbij de volgende bocht is een boek voor de moderne zoeker. Het is een pleidooi voor het niet-weten, verpakt in scherpe analyses en poëtische mijmeringen. Anne Lever bewijst dat de antwoorden op onze grote vragen misschien niet in de eindbestemming liggen, maar net om de hoek, daar waar we even durven stil te staan.

Fragment uit ‘andere hersens, ander hoofd, ander lichaam’:

Verscheidene mensen in mijn omgeving hadden als kind allerlei diepzinnige gedachten. Over het leven. Over zichzelf. Over anders-zijn. Ze weten dat nog, ze leefden en leven ermee. Als ze erover vertellen voel ik me altijd een beetje oppervlakkig. Hoe was ík dan? Wie was ik? Eigenlijk de vragen dus die zij zich als kind al stelden (schrijf ik met een lachje).

Het enige wat ikzelf wel vergelijkbaar vind met dat wat die mensen over de reflectieve kant van hun jeugd vertellen, is mijn fantasie over de hersenen. Ik heb geen idee waar het vandaan kwam en ook weet ik niet hoe oud ik precies was toen het begon, maar vanaf een bepaald moment fantaseerde ik zo nu en dan over de vraag wat er zou gebeuren als je de hersenen van mensen kon verwisselen – en daarbij dacht ik vooral aan die van mijzelf.

De essays van Anne Lever zijn naar mijn mening steeds goed beargumenteerde opinies over maatschappelijke of economische kwesties op basis van haar eigen of andermans onderzoek. Hierdoor leest het lekker vlot en raak je niet afgeleid. Ik heb ‘Voorbij de volgende bocht’ graag gelezen. 

De auteur

Anne Lever studeerde sociologie en planologie. Na haar studie werkte ze meer dan 25 jaar voor diverse non-profitorganisaties. Maatschappelijke betrokkenheid en de ontwikkeling van mensen & organisaties vormen, samen met schrijven en redigeren, een rode draad in haar leven. 

Voorbij de volgende bocht koopt u bij (de webwinkel van) uw lokale boekhandel of bij:

bol.

Bruna.nl

Libris

Standaard Boekhandel

Boekgegevens

Titel: Voorbij de volgende bocht

Auteur: Anne Lever

Genre: literaire essays

Uitgave: hardcover met illustraties, 181 pagina's

Uitgever: Uitgeverij Magonia, maart 2026

ISBN: 9789492241955

NUR: 323

Met dank aan Uitgeverij Magonia voor het toezenden van een recensie-exemplaar.

(bron info: Uitgeverij Magonia)

Ik las 'In de schaduwen van de toekomst', essays over expressionistische films geschreven door Dorian d'Oliveira. Lees hier mijn recensie (inclusief inkijkexemplaar)

Essays over expressionistische films

In de schaduwen van de toekomst  

De expressionistische film wordt hier in een breed historisch 

en cultureel perspectief geplaatst

Dorian d'Oliveira neemt ons in 'In de schaduwen van de toekomst' mee op een indrukwekkende reis door de wereld van de expressionistische film. 

Door een zorgvuldige interpretatie van diverse klassiekers, zoals Das Cabinet des Dr. Caligari door Robert Wiene uit 1920 waarmee deze bundelt start en M-Eine Stadt sucht einen Mörder van Fritz Lang uit 1931 wat als sluitstuk dient, onthult hij de diepere lagen van deze visueel indrukwekkende films. Het draaiboek werd geschreven door Theo von Harbou, de toenmalig echtgenote van Lang.

Wat deze bundel essays bijzonder maakt, is de levendige en beeldende schrijfstijl van d'Oliveira. Hij weet de lezer te verleiden met levendige beschrijvingen van iconische scènes en personages. Louise Brooks danst verleidelijk, Pola Negri verandert in een woeste bergkat en de tranen van Hertha Thiele rollen over de pagina's. Dorian d'Oliveira's passie voor film is voelbaar en aanstekelijk.

Naast een diepgaande analyse van individuele films, plaatst d'Oliveira de expressionistische film ook in een breder historisch en cultureel perspectief. Hij schetst de strijd tussen Berlijn en Hollywood in de jaren twintig en onderzoekt hoe Europese regisseurs en actrices werden verleid door de allure van de Amerikaanse filmindustrie. Deze tijd, tussen twee wereldoorlogen, leek voorbestemd voor de cineasten in Europa.

Er is hier naast de films ook een plaats gereserveerd voor cineasten, scenaristen, wetenschappers, acteurs en amateurs.

Boeiend is ook de manier waarop d'Oliveira de relevantie van expressionistische films voor onze huidige tijd belicht. Hij laat zien hoe deze films uit de tijd van de Weimarrepubliek vandaag de dag nog steeds dienen als spiegel voor onze maatschappij en hoe ze betrokken worden in actuele culturele debatten.

De geplaatste afbeeldingen vormen een fijne aanvulling op het geheel.

‘In de schaduwen van de toekomst’ is uitermate geschikt om steeds weer een essay uit te lezen; je gaat daarmee telkens weer even terug in de tijd.

INKIJKEXEMPLAAR

De auteur

Dorian d’Oliveira  is cultuurfilosoof, schrijver en publiceert onder diverse pseudoniemen.

Hij studeerde Geschiedenis en Wijsbegeerte in Leiden en Amsterdam. Vervolgens voltooide hij in vlot tempo de opleiding Cultuurwetenschappen aan de Open Universiteit Nederland. Voordien was hij werkzaam bij een filmbedrijf. Tevens verdiende hij enige tijd zijn beleg als dagbladjournalist. 

In 2018 publiceerde hij zijn eerste filmessay in tijdschrift Bühne. 

Zijn literaire debuut maakte hij met Nachtengeltjes en driehoekjes (Aspekt 2018). Daarna was het tijd voor Lulu in Leiden. Een vrouwengeschiedenis (Aspekt 2020). In beide novelles spelen films een grote rol. Zijn essay over de Amerikaanse actrice Barbara Stanwyck werd opgenomen in de bundel Markante vrouwen (Aspekt 2023).

Meer wetenswaardigheden over deze intrigerende persoonlijkheid leest u op zijn website.

Eerder las ik van Dorian d’Oliveira

Nachtengeltjes en driehoekjes

Lulu in Leiden

 

In de schaduwen van de toekomst koopt u bij (de webwinkel van) uw lokale boekhandel of bij:

bol.

Bruna.nl

Libris

Standaard Boekhandel 

Boekgegevens

Titel: In de schaduwen van de toekomst  

Auteur: Dorian d’Oliveira

Genre: literaire essays

Uitgave: paperback met illustraties, 201 pagina's

Uitgever: Uitgeverij Aspekt, september 2024

ISBN: 9789464872194

ISBN: 9798224375448 (Ebook)

NUR: 323

Met dank aan de auteur voor het toezenden van een recensie-exemplaar.

(bron info: Uitgeverij Aspekt)

Ik las en genoot van 'U heb ik lief - De eeuw van Gerard Reve', een gevarieerde bundel beschouwingen samengesteld door Æde de Jong

De eeuw van Gerard Reve

U heb ik lief

Een veelzijdig eerbetoon aan een literaire grootheid

U heb ik lief - de eeuw van Gerard Reve samengesteld door Æde de Jong, is een ode aan een van de grootste Nederlandse schrijvers van de twintigste eeuw. Dit boek, dat verschijnt in het jaar dat we de honderdste geboortedag van Reve herdenken, is een verzameling essays van tal van gerenommeerde schrijvers en literatuurwetenschappers. Samen schetsen zij een rijk en veelzijdig beeld van Reve's werk en leven.

De titel, ontleend aan Reve's eigen grafschrift, is een treffende keuze. Het weerspiegelt de intense verbondenheid die veel lezers voelen met zijn werk. De essays in deze bundel laten zien dat Reve's boeken nog steeds in staat zijn om te ontroeren, te vermaken en te prikkelen. Ze bieden nieuwe perspectieven op bekende werken en onthullen verborgen aspecten van zijn schrijverschap.

“Na mijn dood word ik op scholen tien jaar vrijwillig gelezen en daarna nog eens tien jaar verplicht. Dan noemen ze een straat naar me. En dan ben ik helemaal vergeten. Niemand weet toch meer wie Tweede van der Helst was?”

– Gerard Reve, In gesprek (1983)

NB Deze anekdote bracht de stad Amsterdam ertoe de brug die de Tweede van der Helststraat verbindt met de Maasstraat, Gerard Revebrug te noemen.

Wat deze bundel zo bijzonder maakt is de diversiteit aan perspectieven: door de bijdragen van verschillende auteurs ontstaat een rijk tapijt van interpretaties. Van persoonlijke anekdotes tot diepgaande literatuurwetenschappelijke analyses, er is voor elk wat wils.

Hoewel Reve's werk uit een andere tijd stamt, blijven zijn thema's als liefde, dood, geloof en seksualiteit onverminderd actueel. De essays tonen aan dat zijn boeken nog steeds resoneren bij een nieuwe generatie lezers.

De auteurs gaan niet alleen in op de oppervlakkige betekenis van Reve's werk, maar graven ook dieper. Ze analyseren de stijl, de thematiek en de historische context van zijn boeken.

Æde de Jong is erin geslaagd om een schatkamer samen te stellen van essays over Gerard Reve. 'U heb ik lief' is een boek dat je meerdere keren kunt lezen en dat steeds weer nieuwe inzichten biedt. Het is een eerbetoon aan een groot schrijver en een must-read voor iedereen die gefascineerd is door de Nederlandse literatuur.

Aan deze bundel werd bijgedragen door: Anton Brand, Gerrit Brand, Frank van Dijl, Paul Gellings, Vincent Hunink, Æde de Jong, Marie-José Klaver, Marina Kuipers, Nop Maas, Huub Mous, Jos Palm, Arjan Peters, Jean Pierre Rawie, Mathijs Sanders, Doeke Sijens, Erwin de Vries, Jeroen Vullings en Piet van Winden.

De omslag is prachtig en de afgebeelde foto’s zijn een mooie aanvulling.

‘U heb ik lief’ is een boek om vaker van te genieten.

U heb ik lief  - De eeuw van Gerard Reve koopt u bij (de webwinkel van) uw lokale boekhandel of bij:

webshop Nobelman Boeken

bol.

Bruna.nl

Libris

Standaard Boekhandel

Boekgegevens:

Titel: U heb ik lief - De eeuw van Gerard Reve

Auteur(s): zie hierboven

Samenstelling: Æde de Jong

Genre: bundel literaire essays

Uitgave: paperback met flappen en foto’s, 236 pagina’s

Uitgever: Uitgeverij Nobelman, juni 2024

ISBN: 9789083420127

ISBN: 9789083420134 (eBook)

NUR: 323

Met dank aan Uitgeverij Nobelman voor het toezenden van een recensie-exemplaar.

(bron info: Uitgeverij Nobelman)