Hoe intelligentie ontstaat in mensen en machines
Waar denken begint
Hoe eenvoud leidt tot oneindige complexiteit
Wat gebeurt er als je miljarden relatief simpele neuronen met elkaar verbindt? Dan ontstaat er iets wonderlijks: menselijk denken, emoties en bewuste beslissingen.
In Waar denken begint nemen twee vooraanstaande wetenschappers, de neurowetenschapper Gaurav Suri en cognitiewetenschapper Jay McClelland de lezer mee op een fascinerende reis langs de fundamenten van intelligentie, zowel in het biologische brein als in moderne AI-systemen. Het boek combineert een sterk inhoudelijke en heldere analyse met filosofische vragen.
De kernvraag van het boek is even oud als intrigerend: waar komen onze gedachten vandaan? De auteurs leggen op toegankelijke wijze uit hoe complexe eigenschappen kunnen ontwaken uit systemen waarvan de afzonderlijke onderdelen dat zelf helemaal niet bezitten – een fenomeen dat doet denken aan de evolutie van een simpel lichtgevoelig celletje tot een complex menselijk oog.
Een entomoloog die iets wil leren over het gedrag van een mierenkolonie die rond obstakels navigeert, moet iets weten over mieren. Als hij niet zou weten dat mieren bijvoorbeeld feromonen uitscheiden en dat ze het sterkste feromonenspoor volgen, zou hij geen volledige mechanistische verklaring kunnen geven over hoe mierenkolonies uiteindelijk de kortste route rond een obstakel nemen.
Een belangrijke doelstelling van dit boek is om je te laten kennismaken met neurale netwerken die veel van de emergente eigenschappen vertonen die in de menselijke geest optreden. Deze neurale netwerken bestaan uit eenheden waarvan de eigenschappen geïnspireerd zijn op de eigenschappen van neuronen in een echt brein. We moeten dus iets weten over deze eigenschappen.
Daarnaast brengt het boek een broodnodige verschuiving teweeg in hoe we naar besluitvorming kijken. Waar traditionele modellen vaak leunen op starre regelsystemen of ongenuanceerde stimulus-respons-ketens (een psychologisch concept dat stelt dat al het gedrag ontstaat als een automatische reactie op prikkels uit de omgeving), laten Suri en McClelland zien dat neurale netwerken een veel krachtigere en een meer realistische verklaring bieden voor zowel ons rationele als ons irrationele gedrag. Waarom veranderen we van gedachten? Hoe beïnvloeden ervaringen ons denken? Het neurale netwerk vormt de rode draad die antwoord geeft.
Een van de sterkste punten van Waar denken begint is de toon. In een tijd waarin publicaties over kunstmatige intelligentie en de werking van de hersenen vaak worden overschaduwd door doemscenario's, hype of persoonlijke meningen, kiest dit boek voor een verfrissend nuchtere en objectieve benadering. Het biedt een heldere spiegel: hoe functioneren biologische hersenen en hoe bootsen AI-systemen die architectuur na? De hoofdstukken die de overeenkomsten en verschillen tussen deze twee werelden blootleggen, behoren tot de absolute hoogtepunten van het werk.
Waar denken begint is een stimulerend en diepgaand boek voor iedereen die verder wil kijken dan de oppervlakte van intelligentie. Het sluit geen ogenschijnlijke onmogelijkheden uit – zoals de optie dat netwerken ooit abstract redeneren of zelfs bewustzijn weerspiegelen – maar bouwt dat geloof zorgvuldig op vanuit logica en wetenschap. Een absolute aanrader voor nieuwsgierige geesten die willen begrijpen hoe kleine stapjes en eenvoudige regels de complexiteit van ons universum (en onze geest) vormgeven.
Waar denken begint bestaat uit vier delen en het leent zich uitstekend om een deel te lezen, even weg te leggen om op een andere dag het volgend deel te lezen.
De auteurs
Gaurav Suri is universitair hoofddocent neurowetenschappen aan San Francisco State University en gastwetenschapper aan Stanford University. Hij is co-auteur van A Certain Ambiguity, A Mathematical Novel, dat de American Publisher’s Award won en in zes talen is vertaald.
Jay McClelland is hoogleraar psychologie, informatica en taalwetenschap aan Stanford University. Hij is directeur van het Stanford Center for Mind, Brain, Computation and Technology en werkt daarnaast als consultant-onderzoeker bij het AI-bedrijf DeepMind.
Waar denken begint koopt u bij (de webwinkel van) uw lokale boekhandel of bij:
Boekgegevens
Titel: Waar denken begint
Auteurs: Gaurav Suri, Jay McClelland
Genre: biologie algemeen
Uitgave: paperback met illustraties, 336 pagina's
Uitgever: VeenMedia, NewScientist, september 2026
ISBN: 9789085719076
ISBN: 9789085719083 (eBook)
NUR: 922
Originele titel: The Emergent Mind
Vertaald door: Henny Hassebroek
Met dank aan NewScientist voor het toezenden van een recensie-exemplaar.
(bron info: NewScientist)
Geen opmerkingen:
Een reactie posten
Laat gerust een reactie achter. Dat waardeer ik. Ik zal zo snel mogelijk op de vraag of opmerking reageren. Bij voorbaat mijn dank.