Aan de rand
De genadeloze dissectie van een wachtende man
In zijn roman Aan de rand geeft Peter Drehmanns een geheel eigen, grimmige en hypermoderne draai aan dit thema. Wat begint als een simpele setting – een man die wacht op een pakketbezorger – ontaardt in een claustrofobische afdaling in de krochten van een getergde geest.
In de literatuur is "het wachten" vaak een metafoor voor de menselijke conditie. Denk aan Becketts Wachten op Godot: een absurd toneelstuk in twee bedrijven van de Ierse schrijver Samuel Beckett, waarin twee zwervers, Vladimir en Estragon, tevergeefs wachten op een zekere Godot, een persoon die nooit zal komen.
De plot is bedrieglijk eenvoudig: een man ijsbeert door zijn woning. Vandaag moet het gebeuren. Het pakket dat onderweg is, draagt de belofte van een nieuw begin, of misschien wel de definitieve bevestiging van zijn ondergang.
Hij wacht, ijsbeert en jammert terwijl hij hoopt: ‘busje komt zo…’.
Drehmanns gebruikt dit 'interval' van wachten om de klok stil te zetten en de microscoop op het leven van zijn hoofdpersoon te richten. Er is geen ontsnapping mogelijk; de muren van de woning vormen het decor voor een meedogenloze zelfreflectie.
Je lees over de gedachten van de proganist of hij moet poepen of niet en welke aambeienzalf hij zal gaan gebruiken.
Wat hij ook zei of deed, hij sprak het uit, zei het hardop, alsof hij zichzelf moest overtuigen; ook in het bijzijn van anderen mompelde hij doorgaans tegen zichzelf, alsof hij iets moest rechtvaardigen. Daarbij gebruikte hij nu eens de ik-vorm en dan weer de jij-vorm, met een voorkeur voor die laatste, zoals profvoetballers ook doen als ze hun eigen prestaties evalueren in een interview na de wedstrijd.
Wat deze roman uittilt boven een gemiddeld psychologisch drama, is de virtuositeit van de taal. Drehmanns schrijft hier inderdaad "woest meanderende monologen" zoals op de achterflap beloofd is.
De zinnen kronkelen over de pagina’s zoals de gedachten van de protagonist door zijn hoofd razen. De hoofdpersoon spaart niets of niemand. Zijn blik op de maatschappij is gedrenkt in cynisme. Juist door zijn isolement vallen alle sociale maskers af.
Naarmate de dag vordert en de bezorger uitblijft, vervaagt de grens tussen de realiteit en de koortsachtige verbeelding van de man.
Aan de rand is geen "gezellig" boek. Het is een compromisloze roman die de lezer dwingt om oog in oog te staan met existentiële leegte en de absurditeit van onze eigen verwachtingen. Drehmanns daagt je uit om mee te gaan in de obsessie van zijn personage. De spanning wordt niet opgebouwd door uiterlijke actie, maar door de toenemende psychologische druk. Komt dat pakket wel? En belangrijker: wat blijft er van de man over als het niet komt? Zijn wachten is niet passief; het is een actieve destructie van de tijd.
Het was 18.08 toen er werd aangebeld. Hij had net slof en sok uitgetrokken om met een schaartje een nagel te kortwieken die het afgelopen kwartier telkens in het vlees van een naburige teen drong. Met ontblote voet en het schaartje nog in zijn hand haastte hij zich struikelend en hinkend naar de voordeur. Zijn blik vergleed van stralend naar bewolkt toen hij vaststelde dat de man in de deuropening geen pakket vasthield maar een zwarte aktetas. Verschrikt keek de man naar de trillende knuist die het schaartje in bedwang hield.
Peter Drehmanns heeft met Aan de rand een literair hoogstandje afgeleverd dat zowel ongemakkelijk als bewonderenswaardig is.
Het is een aanrader voor lezers die houden van psychologische diepgang, gelaagde karakters, mooie, complexe zinnen en verhalen die de schaduwkanten van de menselijke psyche niet schuwen.
Deze auteur presteert het om één enkele zin heel beeldend uit te smeren over niet minder dan zes bladzijden.
Aan de rand bewijst dat je niet de wereld rond hoeft te reizen om een groots en meeslepend avontuur te beleven; de vier muren van een huiskamer en een overprikkeld brein zijn meer dan genoeg.
De auteur
Peter Drehmanns publiceerde zestien romans, een verhalenbundel en vier dichtbundels. Zijn roman Altijd maar begraven werd in het Duits vertaald, de roman De begeleider in het Italiaans. Tussen 1992 en 2007 schreef Drehmanns recensies over buitenlandse literatuur voor Vrij Nederland en NRC Handelsblad. Voor zijn gehele literaire oeuvre kreeg hij in 2015 de Halewijnprijs.
Eerder las ik van Peter Drehmans: Sidderingen.
Aan de rand koopt u bij (de webwinkel van) uw lokale boekhandel of bij:
Boekgegevens
Titel: Aan de rand
Auteur: Peter Drehmanns
Genre: literaire fictie
Uitgave: paperback, 144 pagina's
Uitgever: Uitgeverij Magonia, maart 2026
ISBN: 9789492241924
NUR: 301
Met dank aan Uitgeverij Magonia voor het toezenden van een recensie-exemplaar.
(bron info: Uitgeverij Magonia)
Geen opmerkingen:
Een reactie posten
Laat gerust een reactie achter. Dat waardeer ik. Ik zal zo snel mogelijk op de vraag of opmerking reageren. Bij voorbaat mijn dank.