'Graag Gelezen', mijn boekenblog: Ik las 'Het raadsel van de anderen' geschreven door Benno Barnard. Lees hier mijn recensie (inclusief inkijkexemplaar)

woensdag 10 juni 2026

Ik las 'Het raadsel van de anderen' geschreven door Benno Barnard. Lees hier mijn recensie (inclusief inkijkexemplaar)

Het raadsel van de anderen

Hoe blijf je mens in een wereld die in brand staat en blijven

jouw dierbare overledenen vlakbij je?

In ‘Het raadsel van de anderen’ nodigt Benno Barnard de lezer uit in de beslotenheid van zijn dagelijks bestaan, maar het boek is veel meer dan een chronologisch verslag. Het is een diepmenselijk, melancholisch en taalkundig briljant document waarin het persoonlijke onlosmakelijk verbonden is met de grote, vaak grimmige wereldgeschiedenis.

De kern van dit dagboek wordt gevormd door een diep, persoonlijk trauma: het verlies van zijn dochter Anna, die op achttienjarige leeftijd omkwam bij een auto-ongeluk. Barnard probeert niet zozeer het onmogelijke te doen — haar een plek in het verleden geven — maar veeleer te leren leven met haar blijvende aanwezigheid in zijn heden. Deze "doorleefwil" is de motor achter het boek.

Wat het werk echter bijzonder maakt, is hoe hij deze rauwe rouw verweeft met een groeiende toewijding aan zijn vrouw, Joy. Het verdriet om de dochter wordt niet een afgrond die het huwelijk verslindt, maar juist een kracht die de band tussen de achterblijvers aanscherpt en intensiveert. Het is een hoopgevende, bijna sacrale observatie van de liefde in de schaduw van de dood.

Barnard, bekend als een van de grootste stilisten van het Nederlandse taalgebied, gebruikt zijn dagboek om de grenzen van zijn eigen leven op te rekken. Hij neemt de lezer mee op reis door zijn gezin te observeren en het alledaagse leven in zijn Engelse woonplaats.

Lees over de weemoed van de verdwenen Donaumonarchie, de reflecties op steden, reizen en literatuur in een Europa dat in beweging is.

Met name het ongemakkelijke contrast tussen dit intieme leven en de "brandende wereld" buiten, te beginnen met de Russische inval in Oekraïne.

“Woensdag 15 november

Ik lees als volwassene het zevende deel van Anna Karenina.

Een leven geleden las ik De geheime tuin en mijn ervaring is heel vergelijkbaar: toen was ik een gelukkig kind dat over ongelukkige kinderen las. De neurasthenische Anna Karenina kwelt haar ziel met de imaginaire ontrouw van graaf Vronski; dat verzinsel stelt zijn trouw pas werkelijk op de proef – maar Tolstoj laat Anna gek worden voordat het mechaniek van de fatale voorspelling onstuitbaar begint te klikken en te ratelen. Zoals bekend werpt ze zich in haar geestelijke schemertoestand onder een goederentrein. Tolstoj beschrijft het proces van haar aftakeling via een soort bewustzijnsstroom die in 1877 revolutionair moet zijn geweest.”

‘Het raadsel van de anderen’ raakt de lezer door de kracht van de stem van de auteur. Barnard schrijft met een kennis van zaken en een scherp oog voor detail, waardoor hij de lezer moeiteloos meesleept in zijn wereld. Zelfs als hij schrijft over mensen die we niet kennen of plaatsen waar we nooit zijn geweest, voelen deze "anderen" aan als vertrouwde figuren.

Het boek dwingt tot een vertraging van het eigen tempo. Barnard slaagt erin om de lezer deelgenoot te maken van zijn proces, waarbij de grens tussen wat hij zelf meemaakt en waar hij over hoort, vervaagt. Hij maakt van zijn dagboek en zijn gedichten een spiegel voor de lezer: hoe verhoud jij je tot de doden die je dierbaar zijn? En hoe blijf je mens in een wereld die in brand staat?

‘Het raadsel van de anderen’ is een ontroerend, eerlijk en literair hoogstaand dagboek, gevolgd door een verzameling prachtige gedichten in ‘De onaanraakbare’. Het is een boek voor lezers die niet bang zijn voor de schaduwkanten van het bestaan, maar die ook geloven in de helende kracht van taal, herinnering en standvastige liefde. Barnard laat zien dat het 'raadsel' van de anderen – of het nu de overledenen zijn of de levenden naast ons – nooit volledig ontrafeld zal worden, maar dat juist in die zoektocht de rijkdom van het leven schuilt.