dinsdag 19 december 2017

Ik las: 'Ze denken dat we nog klein zijn', geschreven door Julijana Matanović en Anka Dorić



Ze denken dat we nog klein zijn

Boekgegevens
Titel: Ze denken dat we nog klein zijn
Auteurs: Julijana Matanović, Anka Dorić 
Genre: Young Adult roman
Uitgave: paperback, 220 pagina’s (inclusief educatieve bijlage van 40 pagina’s)
Uitgever:  Uitgeverij KLIN, november 2017
ISBN: 978 94 92160 11 9
NUR: 284, 255
Originele titel: One misle da smo male
Vertaling en bewerking: Sanja Kregar

Zij denken dat wij nog klein zijn (uit 2010) is nog steeds een enorme hit onder de schoolkinderen in Kroatië. Deze roman over een ondernemend veertienjarig meisje staat inmiddels op verplichte boekenlijsten voor de bovenbouw in basisscholen. Samen met de co-auteur Anka Dorić reist ze stad en land door, om het boek te promoten en kinderen te wijzen op het risico op besmetting met het humaan papillomavirus. 
De arts Dorić geeft daarbij een stuk voorlichting over de inenting tegen baarmoederhalskanker. Julijana’s eigen dochter nadert die leeftijd, waardoor het besef dat het meisje niet meer zo klein is als zij denkt wel erg dichtbij komt. 
Zoals in haar meeste werken, zijn ook hier de autobiografische elementen sterk vertegenwoordigd.

Het boek heeft meerdere prijzen gekregen en is uitgeroepen tot de beste YA roman in 2010. De Nederlandse vertaling en bewerking is van Sanja Kregar in samenwerking met het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM).

Mijn mening:
De eerste drie regels uit dit boek zijn meteen al verrassend door de inhoud.
Dit laat zien dat een land, toch niet zo heel ver weg van ons land helemaal anders ingericht kan zijn. En dat gegeven maakt meteen nieuwsgierig naar de rest van het verhaal.
‘Mijn naam is Matija. Over zeven dagen word ik vijftien. In Kroatië is dan de basisschool afgerond en begint het vervolgonderwijs.’
Matija vertelt over zichzelf in dit boek; wie ze is en wat haar bezighoudt.
Ze woont in een flatgebouw op de elfde verdieping samen met haar oma (baka Dorotea) en haar moeder (mamma Vera) die pas vierendertig jaar oud is.

Matija komt er achter dat haar vader terug in het land is en besluit samen met haar vriend Jurica naar hem op onderzoek uit te gaan. Ze heeft eerder nog geen kennis met hem kunnen maken omdat hij niet weet dat ze bestaat. De twee vrienden doen zich voor als journalisten om deze beroemde fotograaf te kunnen interviewen en op deze manier kennis te kunnen maken. 

Vrij plotseling wordt haar moeder opgenomen in het ziekenhuis waardoor het leven van Matija helemaal op zijn kop komt staan. Matija stelt alles in het werk om haar ouders weer bij elkaar te brengen, maar eerst moet ze toch te weten komen of haar moeder zal genezen. Zelf is ze aan het puberen, is ze meer bezig met haar seksualiteit en heeft bovendien vragen over de ziekte van haar moeder. 
Matija gaat op internet op zoek naar antwoord op haar vragen. Ze komt de naam van dokter Anka tegen en stuurt haar een mail met haar vragen. Er komt antwoord en ze mag deze vriendelijke dokter zelfs per telefoon vragen stellen als ze iets wil weten.
   
Deze kinderen die op het punt staan de basisschool te verlaten en op weg zijn naar volwassenheid waardoor hun lichaam verandert en seksualiteit geen taboe meer is, hebben veel vragen die niet altijd vanzelfsprekend beantwoord worden. 
Ze zijn op weg naar volwassenheid en hebben er een hekel aan dat men ze nog kleintjes vindt. Ook Matija ondervindt dit, maar kan het een plaatsje geven:
‘Ik was niet meer boos op baka. De arme ziel is ook in paniek. Dat moet ik begrijpen. Ik legde me erbij neer dat ik hun kleine meisje ben. Maar ik heb ook begrepen dat het in de komende dagen veel belangrijker is dat mamma een grote meid is. En dat kan ze alleen zijn als ik haar kleine meisje ben.’
Dit verklaart ook de keuze van de titel.
Dokter Anka snijdt in haar contact met Matija terloops ook het onderwerp aan over vroege seksuele contacten aan.

Achter in het boek is een heel hoofdstuk te vinden dat gewijd is aan het beantwoorden van vragen over besmetting met het humane papillomavirus en over baarmoederhalskanker. Zoiets moet je ook als young adult gewoon weten!

In het nawoord vertelt Dr. Anka Dorić ons nog over het belang voor ieder van ons om er voor te zorgen dat we beter worden en gezond blijven. Je moet zelf keuzes maken en breken met slechte gewoontes; niemand kan dat voor jou doen.

Ze denken dat we nog klein zijn is op een vriendelijke en niet op een belerende toon geschreven waardoor het lekker leest. Geen dreigend en afkeurend vingertje te zien, maar daarentegen vind je een uitgestoken hand om te helpen waar nodig is.

Ik heb dit boek graag gelezen.
Met dank aan Uitgeverij KLIN voor het toezenden van dit boek.

De auteurs:
Julijana Matanović (Gradačac, 6 april 1959)
Bij het breed publiek is Julijana vooral bekend en geliefd om haar korte verhalen en romans. Haar eerste verhalenbundel getiteld Waarom ik jullie heb voorgelogen uit 1997 is sindsdien vijftien keer heruitgegeven. Daarna schreef zij nog tien romans en verhalenbundels en ontving ze meerdere literaire prijzen.
Haar vertelstijl is herkenbaar aan een sfeervol traag verhaal met lange zinnen en vaak even lange bijzinnen. Krachtige associaties met oude gebruiken in Slavonië geven haar teksten een aantrekkelijke melancholieke trek die kenmerkend is voor al haar autobiografische proza.
Lees meer over Julijana op de auteurspagina van KLIN.

Anka Dorić is een arts die gespecialiseerd is in bloedtransfusie. In haar werk komt ze geregeld mensen met besmettelijke ziektes tegen. Veel van die ziektes kunnen eenvoudig voorkomen worden met een gezonde leefstijl en goede zorg voor jezelf. Anka schrijft er vaak over in Kroatische tijdschriften. Zo leert ze haar lezers hoe ze gezonder kunnen leven. Daarnaast schrijft Anka kinderboeken en gedichten.

Sanja Kregar heeft lang als medisch wetenschappelijk onderzoeker gewerkt voordat ze begon met vertalen en uitgeven. Zij woont in Nederland en zet zich er graag voor in dat er in Nederland meer bekend wordt over de literatuur uit gaar geboorteland Kroatië. Daarom wil ze zoveel mogelijk goede boeken, die in Kroatië worden geschreven, uitgeven in Nederland. 
Dit is het eerste boek voor jongeren dat ze uitgeeft. Je kunt over al haar boeken lezen op de website van Uitgeverij KLIN

Ze denken dat we nog klein zijn koopt u bij uw lokale boekhandel of bij