donderdag 19 november 2026

Ik las: 'De mansarde', geschreven door Marlen Haushofer. Lees hier mijn recensie van deze Orlando Klassieker:

 Met een nawoord van Marijn Sikken


De mansarde 

Een klassieker die uitnodigt tot reflectie over de ruimte die we 
in het leven voor onszelf opeisen. 

Op het eerste gezicht lijkt het leven van de naamloze hoofdpersoon in De mansarde van Marlen Haushofer volledig in balans. Ze is eind veertig, woont in een groot huis met haar man en twee puberkinderen, en volgt een strak, voorspelbaar dagritme. Maar achter die ogenschijnlijk kalme burgerlijke façade schuilt een diepe eenzaamheid. Haushofer, bij het grote publiek vooral bekend van het meesterwerk De wand, fileert in deze compacte roman met chirurgische precisie het psychologische isolement van een vrouw die gevangen zit in haar eigen leven.

Het enige echte toevluchtsoord van de vertelster is de mansarde: de dakkamer op zolder. Terwijl beneden het gezinsleven zich voltrekt volgens vaste, maar emotioneel afstandelijke patronen, vindt zij hier een eigen domein. Ze brengt haar uren door met het maken van uiterst gedetailleerde tekeningen van insecten, vissen en vogels. Het is een stille vorm van verzet en overleving; alleen in deze afgezonderde ruimte ervaart ze nog een vorm van autonomie en geborgenheid. De nauwkeurigheid waarmee ze de kleine natuur bestudeert, staat in schril contrast met de onmacht waarmee ze haar eigen relaties benadert.

Die zorgvuldig opgebouwde schijnrust wordt op een maandagochtend bruut verstoord wanneer er een gele enveloppe op de deurmat valt. De inhoud bestaat uit haar eigen aantekeningen uit een verdrongen periode in het verleden – een tijd waaraan ze onder geen beding herinnerd wil worden. Zonder dat het verhaal omslaat in een conventionele thriller, weet Haushofer de onderhuidse spanning meesterlijk op te voeren. De confrontatie met haar verleden dwingt de hoofdpersoon om haar huidige bestaan, en de rol die ze daarin speelt, onder ogen te zien.

Als ik de deur uit ben, en ik ga elke dag weg, ondanks het slechte weer, komt er iemand in mijn kamer. Die raakt uitsluitend mijn tekeningen aan, dat merk ik omdat ze altijd anders zijn neergelegd dan ze lagen. Mijn aantekeningen liggen onder de matras. Ik zou het direct zien als iemand eraan had gezeten. Maar die persoon heeft alleen belangstelling voor mijn tekeningen en de inhoud van mijn tafella. Daar ligt niets anders dan de correspondentie mijn mijn uitgeverijen; Huberts brieven verbrand ik meteen. Mijn bezoeker is niet erg intelligent.

Haushofers schrijfstijl is ingetogen, scherpzinnig en uiterst sfeervol. De melancholische en soms ronduit verstikkende toon maakt de vervreemding van de hoofdpersoon bijna fysiek voelbaar. Het huis voelt niet als een warm thuis, maar als een keurslijf van traditionele rolpatronen waaruit ontsnappen onmogelijk lijkt. Met haar gezin onderhoudt ze een beleefde, maar kille verstandhouding; echte warmte en verbinding ontbreken volledig.

De mansarde is geen snelle pageturner die drijft op grote plotwendingen, maar een introspectieve, psychologische roman die langzaam onder de huid kruipt. Juist door de focus op het alledaagse en de innerlijke belevingswereld weet Haushofer grote thema’s als identiteit, zelfbeschikking en de prijs van aanpassing invoelbaar te maken.

Ondanks de zwaarte van de thematiek is het boek niet louter somber. De mansarde is een verontrustend, maar uiteindelijk ook troostend portret van een vrouw die, hoe beperkt haar bewegingsruimte ook is, haar eigen waardigheid en kleine momenten van vreugde weet te verdedigen. Een indringende klassieker die uitnodigt tot reflectie over de ruimte die we in het leven voor onszelf opeisen.

De auteur

Marlen Haushofer (1920-1970) is een van de grootste schrijvers uit de Oostenrijkse literatuur.  
Haar roman De wand (1963) wordt beschouwd als het hoogtepunt uit haar oeuvre. De mansarde, het laatste boek van Marlen Haushofer, verscheen in 1969, vlak voordat zij, enkele weken voor haar vijftigste verjaardag, overleed.
De mansarde werd vertaald door Ria van Hengel.

De mansarde koopt u bij (de webwinkel van) uw lokale boekhandel of bij:

Boekgegevens

Titel: De mansarde
Serie: Orlando Klassiekers
Auteur: Marlen Haushofer
Genre: literaire klassieker
Uitgave: hardcover, 224 pagina’s
Uitgever: Uitgeverij Orlando, augustus 2026
ISBN: 9789083625980
ISBN: 9789083670751 (eBook)
NUR: 302
Originele titel: Die Mansarde
Vertaald door: Ria van Hengel


Met dank aan Uitgeverij Orlando voor het toezenden van een recensie-exemplaar.
(bron info: Uitgeverij Orlando)

Geen opmerkingen:

Een reactie posten

Laat gerust een reactie achter. Dat waardeer ik. Ik zal zo snel mogelijk op de vraag of opmerking reageren. Bij voorbaat mijn dank.