donderdag 23 april 2026

Ik las en genoot van 'Tot we elkaar weerzien' geschreven door Aline van Wijnen. Lees hier mijn recensie (inclusief inkijkexemplaar)

 Hamburg, 1941. Als de Joodse Anna met haar familie naar het getto van Minsk wordt verbannen, moet ze vechten voor haar bestaan.


Tot we elkaar weerzien 

Een hartverscheurende reis naar een verleden dat niet vergeten mag worden.

Aline van Wijnen heeft met Tot we elkaar weerzien een roman geschreven die je niet alleen leest, maar die je ook echt ondergaat. Waar veel oorlogsromans zich concentreren op de bekende locaties in West-Europa, neemt Van Wijnen ons mee naar een minder belicht, maar gruwelijk hoofdstuk uit de geschiedenis: het getto van Minsk.  

De roman hanteert een krachtige dubbele verhaallijn. 
In het jaar 2000 maken we kennis met de tachtigjarige Anna van Buuren in Amstelveen. Ze leidt een rustig leven, totdat haar kleindochter voor een schoolproject vragen begint te stellen over de oorlog. De jarenlang zorgvuldig weggestopte herinneringen komen in alle heftigheid naar boven, wat Anna tot een impulsief besluit dwingt: ze keert terug naar Minsk.

Tegenover het heden staat het hartverscheurende relaas van de achttienjarige Anna in 1941. Vanuit het mondaine Hamburg wordt zij met haar familie gedeporteerd naar het oosten. De hoop op een beter leven slaat razendsnel om in een bittere overlevingsstrijd in het overvolle, ijskoude getto van Minsk. We volgen haar transformatie van een onschuldig meisje naar een moedige jonge vrouw die zich aansluit bij het verzet.

Ik kan het gewoonweg niet opbrengen om de waarheid aan mijn broer te vertellen. Als verdoofd kijk ik hoe Mishjka de twee gele sterren die ik op de begraafplaats achterliet uit zijn zak haalt en op de tafel legt.
Het huis is stil. Geen gehuil van de baby van de buren, geen geruzie van het stel achter de muur, geen rennende voetstappen van de Oostenrijkse kinderen in de bovenwoning. Alleen de stilte. De zware, drukkende stilte zonder mama’s stem die ons vraagt om onze handen te wassen, onze kleren op te hangen of het weinige eten te delen. De stem die zegt dat ze van ons houdt.

Wat deze roman zo sterk maakt, is de historische gelaagdheid. Van Wijnen heeft zich gebaseerd op waargebeurde verhalen, en dat voel je aan alles. Het is duidelijk dat de auteur onderzoek heeft gedaan. De beschrijvingen van de ontberingen in Minsk zijn rauw en confronterend. Je voelt de ijzige kou, de constante angst en de onzekerheid.

Toch is het boek niet louter duisternis. De auteur weet een knappe balans te vinden door ook ruimte te geven aan menselijke verbinding: de kracht van vriendschap en een ontluikende eerste liefde te midden van de chaos.
Lees over de tederheid in het heden: de band tussen grootmoeder en kleindochter brengt een broodnodige zachtheid in het verhaal.

Ondanks de zware thema's leest het boek ontzettend vlot. Van Wijnen schrijft beeldend, waardoor je de wandelingen door het moderne Minsk samen met gids Lina bijna zelf meemaakt.

Het centrale thema van de roman is misschien wel de impact van trauma op de lange termijn. Hoe ga je om met herinneringen die te pijnlijk zijn om te delen? De worsteling van de oude Anna om haar verhaal eindelijk woorden te geven, is herkenbaar en ontroerend. Het laat zien dat een oorlog nooit echt voorbij is zolang de verhalen nog niet zijn verteld.

'Tot we elkaar weerzien' is een eerbetoon aan de veerkracht van de menselijke geest en een noodzakelijke herinnering aan een stuk geschiedenis dat we nooit mogen vergeten.

Bereid je voor op een brok in de keel, een paar tranen, maar bovenal een diepe bewondering voor de moed van Anna. Een verhaal dat nog dagenlang in je hoofd blijft nazingen.


De auteur

Aline van Wijnen debuteerde in 2016 met de roman Halsoverkop. Van haar eerste historische roman, Het geheime kistje van Elle, werden ruim 42.000 exemplaren verkocht en het werd bekroond met de Valentijnprijs 2021. Daarnaast schreef ze De verloren dromen van Valeria, Rachels wens en meerdere feelgoodromans, waaronder Het eetcafé op de hoek, dat een nummer 1 audiobestseller werd.

Eerder las ik van Aline van Wijnen

Tot we elkaar weerzien koopt u bij (de webwinkel van) uw lokale boekhandel of bij:

Boekgegevens

Titel: Tot we elkaar weerzien
Auteur: Aline van Wijnen
Genre: roman
Uitgave: paperback, 336 pagina’s
Uitgever: Boekerij, maart 2026
ISBN: 9789049208974
ISBN: 9789402328240 (eBook)
ISBN: 9789049210502 (luisterboek)
NUR: 301


Met dank aan Boekerij voor het toezenden van een recensie-exemplaar.
(bron info: Boekerij)

Vandaag in de schijnwerpers 'Een huis vol dochters' geschreven door Juliet Nicolson. Lees hier meer

 Vertaald door Meta Gemert


Een huis vol dochters 

Biografie/autobiografie over de families Sackville-West en Nicolson

Alle families hebben hun mythes en geheimen. Juliet Nicolson heeft die van de vrouwen in haar familie lange tijd niet in twijfel getrokken: haar betovergrootmoeder, Pepita – flamencodanseres – zou een gevaarlijke schoonheid zijn geweest; haar overgrootmoeder een manipulerende flirt; haar beroemde grootmoeder, Vita Sackville-West, een excentriekeling. Over haar eigen moeder wist ze überhaupt niet veel. Nadat Juliet zelf moeder en grootmoeder was geworden, begon ze vragen te stellen over de vrouwen die haar waren voorgegaan en ging vervolgens op zoek naar antwoorden. Daarbij scheidde ze feit van fictie en bracht details en geheimen aan het licht die lang verborgen waren gebleven.

Een huis vol dochters leidt ons vanuit de 19e eeuwse sloppen van Málaga naar de salons van Washington tijdens het fin-de-siècle; naar een Engelse kostschool in de Tweede Wereldoorlog en naar Chelsea in de jaren zestig.
Nicolson schetst een fascinerend beeld van de veranderingen in de positie van vrouwen in het algemeen en hoe de vrouwen in haar familie – ieder op hun eigen manier – probeerden om zich te bevrijden uit het keurslijf van het patriarchaat. 

‘Het boek van Juliet Nicolson zal hart en geest van dochters én zonen zeker aanspreken. Door haar ben ik gaan nadenken over veel aspecten van mijn leven en ik heb veel bewondering voor haar helderheid en zachtmoedigheid.’
– Vanessa Redgrave

‘Dit is een boek over hoe een familie emotionele drama's en moeilijkheden generaties lang overleeft, en tegen welke prijs […] In dit zeer onderhoudende verhaal toont zij een uitzonderlijke emotionele veerkracht.’
–  The Spectator

‘Schokkend en moedig […] Nicolsons woede, gevoeligheid en inzicht hebben geresulteerd in een buitengewoon ontroerend boek.’
–  Daily Telegraph

‘Origineel en verhelderend […] het boek is soms grappig, soms pijnlijk, maar altijd eerlijk.’
–  The Guardian

De auteur

Juliet Nicolson werd geboren in Bransgore, Engeland, als dochter van schrijver en uitgever Nigel Nicolson en zijn vrouw Philippa Tennyson-d'Eyncourt.
Juliet is de kleindochter van de schrijvers Vita Sackville-West en Harold Nicolson en groeide op in Sissinghurst, in het grote huis waar ook haar grootouders ooit woonden. 

Juliet studeerde Engelse literatuur aan St Hugh’s College in Oxford, waarna ze bij verschillende uitgevers werkte, waaronder Grove Atlantic Publishers in New York. Toen ze in 1994 terugkeerde naar Engeland, werd ze eerst literair agent bij Ed Victor Ltd. en vanaf 2000 werkte ze als freelancejournalist voor publicaties als de Sunday Telegraph, The Guardian, The Spectator en Harper’s Bazaar.

Juliet schreef vijf boeken, waaronder drie werken over sociale geschiedenis, een roman en de familiebiografie A House Full of Daughters – door Uitgeverij Van Maaskant Haun uitgegeven onder de titel Een huis vol dochters – over zeven generaties vrouwen in haar eigen familie, beginnend bij haar overgrootmoeder, Pepita de Oliva, een Spaanse flamencodanseres, geboren in Malaga in 1830, en eindigend met haar kleindochter die in 2013 in Londen het levenslicht zag.

Een huis vol dochters koopt u bij (de webwinkel van) uw lokale boekhandel of bij:

Boekgegevens

Titel: Een huis vol dochters 
Auteur: Juliet Nicolson 
Genre: biografie, non-fictieproza
Uitgave: paperback met illustraties, 344 pagina’s
Uitgever: Uitgeverij Van Maaskant Haun, april 2026    
ISBN: 9789083551159
ISBN: 9789083551166 (eBook) 
NUR: 681
Oorspronkelijke titel: A House Full of Daughters 
Vertaald door: Meta Gemert


Met dank aan Uitgeverij Van Maaskant Haun voor het toezenden van een recensie-exemplaar.
(bron info: Uitgeverij Van Maaskant Haun)

woensdag 22 april 2026

Ik las 'Bewegingsmogelijkheden' geschreven door Sytske Frederika van Koeveringe. Lees hier mijn recensie

 gedichten


Bewegingsmogelijkheden

Een dans op de grens van lichaam en geest

In haar poëziedebuut Bewegingsmogelijkheden slaat Sytske Frederika van Koeveringe een weg in die even kwetsbaar als krachtig is. Waar ze in haar eerdere proza al liet zien dat ze de menselijke psyche tot op het bot kan fileren, gebruikt ze hier de gecomprimeerde kracht van poëzie om de lezer direct onder de huid te kruipen.

De bundel is een diepgaand onderzoek naar het vrouw-zijn. Van Koeveringe stelt de vraag hoe je autonoom blijft in een wereld die je voortdurend probeert te labelen en te vormen. De gedichten voelen als een "voortdurende onderhandeling".

Aanpassing vs. autonomie: hoeveel van jezelf geef je op om in het plaatje te passen?

Verwachting vs. verlangen: wat wil het lichaam zelf, en wat wil de omgeving van dat lichaam?

Haar taalgebruik is trefzeker. Ze heeft geen overbodige franje nodig om de spanning tussen "goed willen doen" en "jezelf blijven" voelbaar te maken.

Een cruciaal en aangrijpend element in deze bundel is de thematiek rondom kanker. Van Koeveringe stelt de confronterende vraag: ga jij om met de ziekte, of gaat de ziekte met jou om? Het lichaam, dat voorheen misschien een vanzelfsprekend voertuig was, wordt in deze gedichten een strijdtoneel. De "bewegingsmogelijkheden" uit de titel krijgen hierdoor een dubbele lading. Het gaat niet alleen over fysieke mobiliteit, maar ook over de mentale ruimte die je nog hebt als je wereld door een diagnose plotseling heel klein wordt.

Bewegingsmogelijkheden ervaar je als een Speelse Puzzel.
De opbouw van de bundel is eigenzinnig. Onderverdeeld in de delen ‘mogelijkheden’ en ‘beweging’, daagt Van Koeveringe de lezer uit. De hoofdstukken volgen geen logische nummervolgorde. Dit is geen slordigheid, maar een bewuste keuze.

Er fietst een vrouw zichzelf voorbij ze
recht haar rug, verplaatst haar voeten
op de trappers

Als mijn familie alles is zouden mijn opa’s
en oma’s trots kunnen zijn op de kleindochter
die ik geworden ben?

Op de vrouw zonder nageslacht met
tenminste nog de bal van haar voeten
elegant op haar trappers geplaatst

Het leven – en zeker een ziekteproces – laat zich niet in een rechte lijn dwingen. De wanorde in de nummering dwingt de lezer om actief te zoeken, te bladeren en de lineaire logica los te laten.

Bewegingsmogelijkheden is geen bundel die je even snel tussendoor leest. Het is een zintuiglijke ervaring die schuurt en troost tegelijk. Van Koeveringe slaagt erin om zware thema’s zoals ziekte en maatschappelijke druk te vangen in beelden die speels en licht blijven, zonder aan diepgang in te boeten.

Het is een krachtig pleidooi voor dankbaarheid. Na het dichtslaan van deze bundel besef je dat kunnen bewegen — in welke vorm dan ook — een geschenk is dat we veel te vaak voor lief nemen. Een indrukwekkend poëziedebuut dat de poëtische kaders flink oprekt.

De auteur

Sytske Frederika van Koeveringe (1988) is beeldend kunstenaar en schrijver. Ze debuteerde met de roman Het is maandag vandaag (2017), gevolgd door Dag nacht licht toch (2020), dat genomineerd werd voor de Jan Hanlo Essayprijs 2021. Daarna verschenen nog een essaybundel en een roman.
Ze publiceert in De Revisor, De Groene Amsterdammer, Mister Motley en NRC.

Bewegingsmogelijkheden koopt u bij (de webwinkel van) uw lokale boekhandel of bij:

Boekgegevens

Titel: Bewegingsmogelijkheden
Auteur: Sytske Frederika van Koeveringe
Genre: Poëzie
Uitgave: paperback, 64 pagina’s
Uitgever: Uitgeverij Atlas Contact, april 2026
ISBN: 9789025478247
NUR: 306


Met dank aan Uitgeverij Atlas Contact voor het toezenden van een recensie-exemplaar.
(bron info: Uitgeverij Atlas Contact)

dinsdag 21 april 2026

Ik las en genoot van 'Plant een zaadje' geschreven door Lidion Zierikzee. Lees hier mijn recensie (inclusief inkijkexemplaar)

 Samen moestuinieren en natuur beleven


Plant een zaadje  

Een must-read voor wie de wereld een stukje groener (en mooier) wil 
achterlaten voor onze kinderen.

In een wereld die steeds digitaler wordt, voelt het stevige boek 'Plant een zaadje' van Lidion Zierikzee als een verfrissende teug buitenlucht. Hoewel de titel doet vermoeden dat het enkel over tuinieren gaat, ontdek je al snel dat Lidion een veel grotere missie heeft: het herstellen van de fundamentele verbinding tussen kind en natuur. 

Wat dit boek onderscheidt van de gemiddelde handleiding voor de moestuin, is de holistische insteek. Zierikzee kijkt verder dan de oogst. Ze nodigt opvoeders uit om de natuur te gebruiken als een 'klaslokaal zonder muren'. Het gaat om de verwondering: hoe een klein zaadje uitgroeit tot voedsel, hoe de seizoenen ons ritme bepalen en hoe insecten onmisbare bondgenoten zijn.

Hieronder lees je waarom dit boek een aanrader is.
De toegankelijkheid: of je nu een enorme achtertuin hebt of drie potten op een balkon, de tips zijn schaalbaar en realistisch.
De inspiratie voor het hele jaar rond: de natuur stopt niet in de winter, en dit boek ook niet. Het biedt activiteiten voor elk seizoen, waardoor natuurbeleving een dagelijkse gewoonte wordt in plaats van een eenmalig project.
Plant een zaadje is praktisch en creatief: de mix van heldere instructies, DIY-projecten en persoonlijke verhalen maakt het een zeer leesbaar 'doe-boek'. Je krijgt direct zin om je laarzen aan te trekken.
Lees over focus op biodiversiteit: in plaats van de natuur te willen controleren, leert Lidion je hoe je kunt samenwerken met de natuur.
Een 'natuurlijke' moestuin is een levend ecosysteem, en dat leerproces is voor kinderen (en volwassenen!) ontzettend waardevol.

"Verbinding met de natuur, de dieren en je eigen eten zorgt voor echte verbondenheid. En als we dat weer voelen, gaat de wereld er heel anders uitzien."
– Een kerngedachte uit het boek die de spijker op zijn kop slaat.

Lidion richt zich op een brede doelgroep. Het is een prachtig handvat voor:
ouders en grootouders die kwaliteitstijd willen doorbrengen met hun (klein)kinderen, voor leerkrachten en pedagogisch medewerkers die natuuronderwijs op een laagdrempelige manier willen integreren en niet op de laatste plaats voor iedereen die verlangt naar een meer zelfvoorzienend en bewust leven.
‘Met veel samen doen en samen maken’

'Plant een zaadje' is een prachtig vormgegeven, groen gezinsboek dat urgentie combineert met optimisme. Lidion Zierikzee bewijst dat je geen 'groene vingers' nodig hebt om een zaadje te planten; een gezonde dosis nieuwsgierigheid is genoeg.

Dit boek is niet alleen een gids voor een gezonde moestuin, maar ook voor een gezonde generatie die begrijpt waar hun eten vandaan komt en waarom we de aarde moeten koesteren. Plant een zaadje is een boek dat je vast wilt houden en een absolute aanwinst voor iedereen die de volgende generatie weer met beide voeten in de aarde wil zetten. 



INKIJKEXEMPLAAR

De auteur

Lidion Zierikzee is docent en theatermaker, geeft workshops en lezingen en organiseert natuurbelevingen voor kinderen en ouderen met dementie. Mensen, groot en klein, spelenderwijs kennis laten maken met de wonderlijke wereld van Moeder Natuur is haar drijfveer in al haar projecten.

Volg ook de videocursus op de moestuinschool van Lidion Zierikzee. 

Plant een zaadje koopt u bij (de webwinkel van) uw lokale boekhandel of bij:
KNNV Uitgeverij
De Moestuinschool
bol.
Bruna.nl
Libris
Standaard Boekhandel

Boekgegevens

Titel: Plant een zaadje
Auteur: Lidion Zierikzee
Genre: tuinieren
Uitgave: hardcover, 256 pagina’s full colour
Uitgever: KNNV Uitgeverij, maart 2026
ISBN: 9789050119924



Met dank aan KNNV Uitgeverij voor het toezenden van een recensie-exemplaar.
(bron info: KNNV Uitgeverij)

maandag 20 april 2026

Ik las 'Voorbij de volgende bocht' - essays geschreven door Anne Lever. Lees hier mijn recensie

 essays


Voorbij de volgende bocht  

De schoonheid van de aarzeling

In een wereld die schreeuwt om harde feiten en onwrikbare meningen, is de essaybundel Voorbij de volgende bocht van Anne Lever een verademing. Lever nodigt de lezer niet uit om de kortste weg naar de waarheid te nemen, maar juist om te vertragen, te twijfelen en te dwalen. Want, zo stelt ze: in de wrijving en de aarzeling schuilt de echte verwondering.

Voorbij de volgende bocht is overzichtelijk opgebouwd uit 29 hoofdstukken, verdeeld over vier delen, startend met de betreffende titel op een daar passende illustratie die de sfeer van het thema direct neerzet: Brein / Landschap / Geluk / Bovenaards.
Brein: over identiteit en de werking van onze grijze cellen.
Landschap: van onze bemoeizucht met strakke gazons tot wat het betekent om ergens écht te 'zijn'.
Geluk: een nuchtere doch diepgaande blik op ons streven naar welzijn.
Bovenaards: over spiritualiteit en de zaken die ons verstand te boven gaan.

Lever schrijft deze essays niet in een vacuüm. Ze gaat actief in dialoog met uiteenlopende filosofen, wetenschappers en dichters. Dit geeft de bundel een intellectueel gewicht zonder dat het ooit zware kost wordt. De voetnoten onderaan de bladzijden zijn hierbij een fijne gids; ze bieden context over eerdere publicaties en bronnen zonder de leesflow te onderbreken.

Wat opvalt, is de balans tussen abstracte reflectie en maatschappelijke relevantie. Lever koppelt existentiële vragen (zoals de verhouding tussen tijd en identiteit) moeiteloos aan economische en sociale kwesties. Haar opinies zijn stevig onderbouwd door eigen en andermans onderzoek, wat de teksten een zekere autoriteit geeft. 

Het knappe aan Voorbij de volgende bocht is de toegankelijkheid. Waar essays soms de neiging hebben om te verzanden in jargon, blijft Lever helder en direct. Ondanks de diepgang raak je als lezer niet afgeleid. De observatie over de 'liefde voor strakke gazons' is een treffend voorbeeld van hoe ze alledaagse menselijke dwangmatigheden fileert.
Dankzij het alfabetische namenregister is het boek ook uitstekend te gebruiken als naslagwerk voor wie bepaalde denkers nog eens wil opzoeken.

Voorbij de volgende bocht is een boek voor de moderne zoeker. Het is een pleidooi voor het niet-weten, verpakt in scherpe analyses en poëtische mijmeringen. Anne Lever bewijst dat de antwoorden op onze grote vragen misschien niet in de eindbestemming liggen, maar net om de hoek, daar waar we even durven stil te staan.

Fragment uit ‘andere hersens, ander hoofd, ander lichaam’:

Verscheidene mensen in mijn omgeving hadden als kind allerlei diepzinnige gedachten. Over het leven. Over zichzelf. Over anders-zijn. Ze weten dat nog, ze leefden en leven ermee. Als ze erover vertellen voel ik me altijd een beetje oppervlakkig. Hoe was ík dan? Wie was ik? Eigenlijk de vragen dus die zij zich als kind al stelden (schrijf ik met een lachje).
Het enige wat ikzelf wel vergelijkbaar vind met dat wat die mensen over de reflectieve kant van hun jeugd vertellen, is mijn fantasie over de hersenen. Ik heb geen idee waar het vandaan kwam en ook weet ik niet hoe oud ik precies was toen het begon, maar vanaf een bepaald moment fantaseerde ik zo nu en dan over de vraag wat er zou gebeuren als je de hersenen van mensen kon verwisselen – en daarbij dacht ik vooral aan die van mijzelf.

De essays van Anne Lever zijn naar mijn mening steeds goed beargumenteerde opinies over maatschappelijke of economische kwesties op basis van haar eigen of andermans onderzoek. Hierdoor leest het lekker vlot en raak je niet afgeleid. Ik heb ‘Voorbij de volgende bocht’ graag gelezen. 

De auteur

Anne Lever studeerde sociologie en planologie. Na haar studie werkte ze meer dan 25 jaar voor diverse non-profitorganisaties. Maatschappelijke betrokkenheid en de ontwikkeling van mensen & organisaties vormen, samen met schrijven en redigeren, een rode draad in haar leven. 

Voorbij de volgende bocht koopt u bij (de webwinkel van) uw lokale boekhandel of bij:

Boekgegevens

Titel: Voorbij de volgende bocht
Auteur: Anne Lever
Genre: literaire essays
Uitgave: hardcover met illustraties, 181 pagina's
Uitgever: Uitgeverij Magonia, maart 2026
ISBN: 9789492241955
NUR: 323


Met dank aan Uitgeverij Magonia voor het toezenden van een recensie-exemplaar.
(bron info: Uitgeverij Magonia)

zondag 19 april 2026

Ik las 'Speelnatuur in tuin & stad' geschreven door Denise Enthoven. Lees hier mijn recensie (inclusief inkijkexemplaar)

 


Speelnatuur in tuin & stad

Een inspirerend handboek voor iedereen, 
over het ontwerpen en realiseren van groene buitenruimtes

In een tijd waarin de gemiddelde achtertuin vaker uit grijze tegels bestaat dan uit groen, en waarin 'buitenspelen' voor veel kinderen synoniem is geworden met een potje Pokémon Go, komt Denise Enthoven (in samenwerking met IVN Natuureducatie) met een broodnodig tegengif. 

Speelnatuur in tuin & stad is niet zomaar een dromerig prentenboek over bloemetjes en bijtjes; het is een concreet, wetenschappelijk onderbouwd strijdplan om de natuur weer terug te brengen in het DNA van onze jeugd.  

De kernboodschap van het boek is helder: natuur is geen 'extraatje' voor op zondagmiddag, het is een fundamentele bouwsteen voor een gezonde ontwikkeling. Enthoven legt haarscherp uit hoe modder tussen de tenen en takken in de handen bijdragen aan de motoriek, het zelfvertrouwen en de mentale rust van kinderen van 0 tot 100 (want ja, ook wij volwassenen knappen op van een beetje zuurstof).

Wat dit boek sterk maakt, is de onderverdeling in leeftijdscategorieën.
0-4 jaar: Focus op zintuiglijke ervaringen en veilige ontdekkingstochten.
4-12 jaar: Ruimte voor avontuur, bouwen en risicovol spel.
12+ jaar: Chillen, sociale interactie en een plek om je even terug te trekken uit de drukke maatschappij. 

Enthoven blijft niet hangen in abstracte theorieën. Het boek fungeert als een praktisch handboek dat je stap voor stap meeneemt door de verschillende lagen van een groene buitenruimte.

Weg met die tegels! 
Hoe creëer je een gezonde, waterdoorlatende bodem? Welke planten zijn 'hufterproof', inheems en prikkelen de zintuigen?
Lees over het belang van bomen voor schaduw en een toekomstbestendige stad. 
Wat ik persoonlijk erg sterk vind, is de aandacht voor inclusiviteit.

Het boek biedt bouwstenen om buitenruimtes zo in te richten dat elk kind — ongeacht fysieke beperking of achtergrond — zich welkom voelt in de natuur. Wetenschap ontmoet de praktijk. Het is de mix van expert-interviews, wetenschappelijke kaders en 'favoriete speelherinneringen' die het boek een ziel geeft. Je voelt de passie van IVN Natuureducatie door de pagina's heen sijpelen. Het is een inspiratiebron voor ouders die hun tuin willen transformeren, maar ook een onmisbaar naslagwerk voor professionals zoals landschapsarchitecten, schooldirecteuren en beleidsmakers.

Speelnatuur in tuin & stad is een prachtig vormgegeven aanmoediging om de wereld een stukje groener (en dus gezonder) achter te laten. Het is een pleidooi voor de 'vrije ruimte', waar een kind nog gewoon een kind mag zijn: vies, moe, maar voldaan.

Mijn advies is: koop dit boek, leg het op de koffietafel, laat je inspireren... en gooi daarna die tegels uit je tuin. Je kinderen (en je eigen mentale gezondheid) zullen je dankbaar zijn.

Introductieprijs: € 24,25 i.p.v. € 26,95 (geldig t/m 30 april 2026)

De auteur

Denise Enthoven is bioloog, educatiespecialist en schrijver. Ze is gespecialiseerd in gedrag, (natuur)beleving en duurzaamheidsvraagstukken en overtuigd van het belang van een groene omgeving voor de groei en ontwikkeling van kinderen. 

Kijk ook op haar website. 

“Soms denk je: waar moet ik beginnen, wat kan ik doen. Dit boek geeft duidelijke en mooie voorbeelden van hoe je de natuur en spelen samenbrengt. En het zet je aan om zelf een stap te zetten, het helpt je daarbij. Prachtig om te zien hoe ook de kinderen zelf daarin een rol hebben. Kortom, een aanrader voor inspiratie en een stap voorwaarts!”
 - Wemke Van Der Weij, directeur Regio Zuid-West IVN Natuureducatie

“Dit boek laat zien waarom natuur onmisbaar is voor onze jeugd en hoe je haar dichtbij brengt: van achtertuin tot schoolplein, van bomen tot water en bodem. Voor iedereen die niet langer wil toekijken, maar vandaag nog wil beginnen.” 
- dr. Nicole van den Bogerd, docent Vrije Universiteit Amsterdam

Speelnatuur in tuin & stad koopt u bij (de webwinkel van) uw lokale boekhandel of bij:

Boekgegevens

Titel: Speelnatuur in tuin & stad
Auteur: Denise Enthoven
Genre: non-fictie, natuur, tuinieren, tuinontwerpen, tuinplanten
Uitgave: paperback met flappen, full colour, 136 pagina's
Uitgever: KNNV Uitgeverij, maart 2026
ISBN: 9789050119955
NUR: 425, 424, 426, 410, 600

Met dank aan KNNV Uitgeverij voor het toezenden van een recensie-exemplaar.
(bron info: KNNV Uitgeverij)

zaterdag 18 april 2026

Ik las 'Als iemand dit bouwt, gaat iedereen dood' geschreven door Eliezer Yudkowsky & Nate Soares. Lees hier mijn recensie (inclusief inkijkexemplaar)

 ‘Ik zou dit boek het liefst aan elke politieke leider en CEO ter wereld geven en pas weggaan als ze het uit hebben.’ 
STEPHEN FRY



Als iemand dit bouwt, gaat iedereen dood
Waarom superintelligente AI ons einde kan betekenen

Dit is een vlijmscherpe waarschuwing die je dwingt om 
over de rand van de afgrond te kijken

Is het de vrolijkste titel van het jaar?
Laten we eerlijk zijn: met een titel als Als iemand dit bouwt, gaat iedereen dood win je geen prijzen voor optimisme. Maar dat is precies het punt van Eliezer Yudkowsky en Nate Soares. Terwijl de rest van de wereld debatteert over of AI onze banen gaat inpikken of AI-plaatjes van katten in ruimtepakken genereert, trekken deze auteurs aan een gigantische, neon-verlichte alarmbel.

De auteurs beginnen bij een ongemakkelijke waarheid over moderne AI: we bouwen deze systemen niet meer regel voor regel, we kweken ze. Omdat AI voortkomt uit miljarden parameters die zelfs de makers niet volledig doorgronden, ontstaat er een 'black box'.

Het grootste gevaar dat Yudkowsky en Soares schetsen, is het misalignment-probleem. Het gaat er niet om dat een AI 'kwaadaardig' wordt in de menselijke zin van het woord, maar dat het een doel nastreeft waarbij de mensheid simpelweg in de weg staat.
Bijvoorbeeld: een AI die een wetenschappelijk probleem moet oplossen, beseft dat hij dat niet kan als hij wordt uitgezet. Dus: hij voorkomt dat mensen bij de uitknop kunnen. Niet uit haat, maar uit pure logica.

Wat dit boek doet aanvoelen als een tech-thriller, zijn de scenario's die de auteurs schetsen. 
De auteurs beschrijven hoe een superintelligentie ontsnapt en via internet menselijke handlangers ronselt met crypto-betalingen.
Je leest hoe deze superintelligentie de macht grijpt en geautomatiseerde fabrieken bouwt of nanotechnologie ontwikkelt, en tenslotte de mensheid elimineert: met biolab-virussen of 'slaughterbots'.

Critici noemen dit vaak 'sciencefiction', en daar hebben ze een punt. De auteurs strooien gul met technologische 'wildcards'. Maar de logica erachter is ijzersterk: als iets vele malen slimmer is dan jij, zal de manier waarop het wint per definitie iets zijn waar jij nog niet aan gedacht had.

Is het geloofwaardig of doemdenkerij?
Hoewel sommige scenario's wat vergezocht aanvoelen, blijft de filosofische onderbouwing staan als een huis. Het boek dwingt je om na te denken over de snelheid van AI-ontwikkeling versus de traagheid van onze morele en veiligheidskaders.

Moet je dit lezen? Ja. Zelfs als je denkt dat de auteurs doorslaan in hun pessimisme.
Dit boek is geen lichte kost voor de zondagmiddag, maar de toekomst verlangt soms ook meer van je.

"Iedereen die ook maar enig belang heeft bij de toekomst, zou moeten lezen wat Yudkowsky en Soares te zeggen hebben." 
— The Guardian

Als iemand dit bouwt, gaat iedereen dood is een intellectuele klap in je gezicht die je wakker schudt uit de AI-hype. Het is provocerend, angstaanjagend en soms een tikje arrogant, maar in een wereld die blindelings richting superintelligentie rent, is een beetje 'doemdenken' misschien wel de meest realistische houding die we kunnen aannemen.



De auteurs

Eliezer Yudkowsky is medeoprichter van het Machine Intelligence Research Institute (MIRI), dat al sinds 2000 aan de basis staat van onderzoek naar AI-veiligheid.

Nate Soares is president van MIRI, en samen vertegenwoordigen ze een stroming die niet langer vraagt of superintelligente AI gevaarlijk kán zijn, maar uitwerkt waarom een drastische koerswijziging noodzakelijk is.

Als iemand dit bouwt, gaat iedereen dood koopt u bij (de webwinkel van) uw lokale boekhandel of bij:

Boekgegevens

Titel: Als iemand dit bouwt, gaat iedereen dood
Auteurs: Eliezer Yudkowsky en Nate Soares
Genre: Management, Economie & Communicatie
Uitgave: paperback, 240 pagina's
Uitgever: Maven Publishing, maart 2026
ISBN: 9789493434400
ISBN: 9789493434332 (eBook)
NUR: 801
Originele titel: If Anyone Builds It, Everyone Dies
Vertaald door: Jan Willem Reitsma


Met dank aan Maven Publishing voor het recensie-exemplaar.
(bron info: Maven Publishing)