Ik las 'Else' geschreven door Sanne van Heijst. Lees hier mijn recensie (inclusief inkijkexemplaar)

 Het eigenwijze leven van kinderboekenschrijfster Els Pelgrom

Else

Aangrijpend, soms verbijsterend verslag van een leven vol uitersten 

van deze eigenwijze schrijfster

Sanne van Heijst opent met haar biografie 'Else' de deuren naar een leven dat bijna te ongelooflijk klinkt om waargebeurd te zijn. Hoewel de naam Els Pelgrom (1934) bij het grote publiek wellicht minder directe herkenning oproept dan die van een Guus Kuijer of Paul Biegel, bewijst Van Heijst dat Pelgroms leven en werk een centrale plek verdienen in ons collectieve geheugen. Met drie Gouden Griffels en de Theo Thijssen-prijs op haar naam is ze een literaire zwaargewicht, maar dit boek laat vooral de eigenzinnige vrouw áchter de prijzen zien.

Het leven van Pelgrom laat zich niet in een hokje vangen. Van Heijst schetst een portret van een vrouw die voortdurend balanceert tussen twee uitersten: het verlangen naar geborgenheid en de onstuitbare drang naar vrijheid.

“Pas later kwam bij Els de woede over de emotionele en lichamelijke verwaarlozing in haar jeugd. Maar ze ging zich ook afvragen hoe het kwam dat haar moeder zo koud en afwijzend was geworden. Een verklaring kreeg ze nooit, want Bep wimpelde haar hele leven lang elke poging tot een serieuzer gesprek af.”

Wat deze biografie zo sterk maakt, is de aanpak van Sanne van Heijst. Ze kiest ervoor om niet te psychologiseren, maar te registreren. In heldere, toegankelijke taal brengt ze de feiten en herinneringen samen. Dat Pelgrom zelf nog in leven is, had een hindernis kunnen zijn, maar het pakte uit als een zegen. Ondanks aanvankelijke aarzeling gaf Pelgrom de auteur de volledige vrijheid en toegang tot haar 'schatkist' aan bronnen.

Els stuurde van Heijst een mail met de volgende woorden: "Het onderwerp mag het een biograaf nooit kwalijk nemen dat het geschetste beeld niet helemaal overeenkomt met de eigen herinnering." 

Dit tekent de persoon Els. 

Een interessant aspect van het boek is de beschrijving van Pelgroms plaats in de literaire wereld. Ze moest zich staande houden in een door mannen gedomineerd landschap waar kinderliteratuur vaak nog niet voor vol werd aangezien. De discussies rondom haar meesterwerk ‘Kleine Sofie’ en ‘Lange Wapper’ laten zien hoe Pelgrom altijd onvoorwaardelijk de kant van de verbeelding koos, wars van wat critici of de 'volwassen' moraal van haar verwachtten. Met deze boeken won ze ook de jaarlijkse Duitse staatsprijs voor jeugdliteratuur.

Voor de liefhebbers van het literaire wereldje bevat het boek een paar prachtige 'eye-openers'. Zo blijkt schrijver Herman Koch haar halfbroer te zijn; Pelgrom was degene die hem zijn eerste typemachine cadeau deed. Het zijn dit soort details die de biografie bijzonder menselijk en tastbaar maken.

“Els was altijd een veellezer geweest, maar met het vorderen van haar leeftijd had haar literaire belangstelling zich uitgekristalliseerd. Ze wist aan welke kant ze stond, als schrijfster en als lezer, en dat was die van de verbeelding. Terugkijkend op haar schrijverschap voelde ze zich een navolger van de Amerikaanse schrijvers Mark Twain, bekend van de avonturenroman 'Huckleberry Finn', en Edgar Allen Poe, die vooral gothic novels schreef.”

‘Else’ is een eerbetoon aan de vrouw die schreef voor het kind dat ze zelf was. Het is een aangrijpend, soms verbijsterend verslag van een leven vol uitersten: van de koude eenzaamheid op de hei, via een commune van kunstenaars in het Groningse Finsterwolde tot de warme geborgenheid van het moederschap en de Spaanse zon in een grotwoning nabij Granada met haar grote liefde Salvador. 

Sanne van Heijst is er uitstekend in geslaagd om Els Pelgrom eindelijk weer te laten zijn wie ze bij haar geboorte al was: Else. 

‘Else’ is een absolute aanrader voor iedereen die houdt van literatuur, geschiedenis en het verhaal van een vrouw die weigerde binnen de lijntjes te kleuren. Deze biografie in vier delen is hartverwarmend en schept duidelijkheid.

INKIJKEXEMPLAAR

De auteur

Sanne van Heijst (1980, ‘s-Hertogenbosch) ontwikkelt lesmateriaal, met name op het gebied van leesbevordering. Eerder schreef ze Philips-meisje (2016). Else is de publieksversie van het proefschrift dat ze in 2026 aan Tilburg University verdedigt.

Else koopt u bij (de webwinkel van) uw lokale boekhandel of bij:

bol.

Bruna.nl

Libris

Standaard Boekhandel

Boekgegevens

Titel: Else

Auteur: Sanne van Heijst

Genre: Biografieën literaire auteurs

Uitgave: hardcover met illustraties, 390 pagina's

Uitgever: Uitgeverij Atlas Contact, april 2026

ISBN: 9789045047591

ISBN: 9789045047607 (eBook)

NUR: 321

Met dank aan Uitgeverij Atlas Contact voor het toezenden van een recensie-exemplaar.

(bron info: Uitgeverij Atlas Contact)

Vandaag in de schijnwerpers 'Wat ongezegd blijft' geschreven door Elizabeth Strout. Lees hier meer (inclusief inkijkexemplaar)

 Van de bestsellerauteur van Olive Kitteridge, De Burgess-broers en 

Ik heet Lucy Barton

Wat ongezegd blijft

Artie Dam leidt een dubbelleven. Voor de buitenwereld is hij een geliefd leraar, fervent zeiler, gelukkig getrouwde echtgenoot en zorgzame vader van een volwassen zoon. Maar vanbinnen ervaart hij een diepe eenzaamheid en is hij wanhopig op zoek naar manieren om daaruit te komen. En dan komt Artie achter een groot familiegeheim dat zijn leven, de band met zijn dierbaren en de hele wereld in een heel ander perspectief plaatst.

Wat ongezegd blijft is het aangrijpende diepmenselijke verhaal van een man die gedwongen wordt zijn leven een nieuwe wending te geven en deze verandering moet leren omarmen.

‘Ik heb het gevoel dat ik bevriend ben met de personages van Strout.’

– JAAP ROBBEN 

INKIJKEXEMPLAAR

De auteur

Elizabeth Strout is de geliefde bestsellerauteur en schrijver van onder andere Olive Kitteridge, Ik heet Lucy Barton, De Burgess-broers, Het verhaal van William en Vertel me alles. Voor Olive Kitteridge won ze in 2009 de Pulitzerprijs.

In september 2025 verscheen De Burgess-broers. Van het werk van Elizabeth Strout zijn in Nederland en Vlaanderen ruim 50.000 exemplaren verkocht.

Lees hier mijn recensie van De Burgess-broers.

Wat ongezegd blijft koopt u bij (de webwinkel van) uw lokale boekhandel of bij:

bol.

Bruna.nl

Libris

Standaard Boekhandel

Boekgegevens

Titel: Wat ongezegd blijft

Auteur: Elizabeth Strout

Genre: vertaalde literaire roman

Uitgave: paperback, 224 pagina's

Uitgever: Uitgeverij Atlas Contact, mei 2026

ISBN: 9789025478650 

ISBN: 9789025478667 (eBook)

NUR: 302

Oorspronkelijke titel: The Things We Never Say

Vertaald door: Inger Limburg & Lucie van Rooijen

Met dank aan Uitgeverij Atlas Contact voor het toezenden van een recensie-exemplaar.

(bron info: Uitgeverij Atlas Contact)

Vandaag in de schijnwerpers 'Treurvrouw' geschreven door Camilla Läckberg. Lees hier meer over deze thriller

 Een gloednieuw deel in de Fjällbacka-serie 

Treurvrouw

Er is dertig jaar verstreken sinds Sofie Rudberg spoorloos verdween. Ze was net begonnen op de middelbare school, en was populair, geliefd - en gehaat? Haar verdwijning schokte Fjällbacka en lange tijd was de idyllische gemeenschap bevangen door angst. Totdat de politie plotseling, dertig jaar later, een macabere vondst doet. Hebben ze eindelijk het lichaam van Sofie gevonden?

Het onderzoek dat volgt, zet het leven van iedereen die verder probeerde te gaan op z'n kop. Patrik Hedström en zijn collega's op het politiebureau van Tanumshede staan dus onder grote druk als op een zeker moment Erica Falck bij de zaak wordt betrokken. En iemand lijkt bereid tot het uiterste te gaan om te voorkomen dat de waarheid aan het licht komt.

‘Treurvrouw’ is een spannende, briljant gecomponeerde en zorgvuldig opgezette pageturner met duidelijke elementen van de klassieke whodunnit.’ 

BTJ

‘Camilla Läckberg heeft opnieuw een indrukwekkend deel in de Fjällbacka-serie afgeleverd, dit keer met een aantal werkelijk huiveringwekkende cliffhangers die de lezers niet onberoerd zullen laten.’ Bohusläningen

De auteur

Camilla Läckberg is een van de succesvolste Zweedse thrillerauteurs, met wereldwijd meer dan 40 miljoen verkochte boeken. Van haar populaire Fjällbacka-serie met Patrik Hedström en Erica Falck zijn alleen in Nederland al meer dan 3 miljoen exemplaren verkocht. 

Treurvrouw, is het twaalfde deel in deze wereldwijd nog steeds immens populaire serie.

Eerder las ik van Camilla Läckberg

Nachtspel

Bronzen dromen

Treurvrouw koopt u bij (de webwinkel van) uw lokale boekhandel of bij:

bol.

Bruna.nl

Libris

Standaard Boekhandel

Boekgegevens

Titel: Treurvrouw

Serie: Fjällbacka (12)

Auteur: Camilla Läckberg

Genre: literaire thriller

Uitgave: paperback, 544 pagina's

Uitgever: The House of Books, april 2026

ISBN: 9789044368406

ISBN: 9789044368413 (eBook)

ISBN: 9789044368420 (luisterboek)

NUR: 332, 302

Originele titel: Gråterskan

Vertaald door: Elina van der Heijden

Met dank aan The House of Books voor het toezenden van een recensie-exemplaar.

(bron info: The House of Books)

Ik las 'De buurtwinkel aan zee' geschreven door Sonoko Machida. Lees hier mijn recensie

 Welkom bij Tenderness!

De buurtwinkel aan zee

Een warm bad in boekvorm met eigenzinnige en hartverwarmende verhalen 

van de klanten en medewerkers

In een wereld die soms aanvoelt als een eindeloze 'to-do list', is daar plotseling Tenderness. Geen hippe conceptstore of een kille supermarktketen, maar een buurtwinkel in het Japanse kustplaatsje Mojiko waar de lichten altijd branden en de menselijkheid nog in de schappen ligt. Sonoko Machida levert met De buurtwinkel aan zee een prachtig voorbeeld af van wat we tegenwoordig 'healing fiction' noemen.

Het verhaal draait niet om één grootse plot, maar om de kleine rimpelingen in de levens van de mensen die Tenderness bezoeken. De winkel is de constante factor en het hart van de buurt. Of je nu een gepeste scholier bent, een eenzame gepensioneerde of een leraar die het even niet meer weet: bij de knappe bedrijfsleider Mitsuhiko Shiba (ja, hij heeft een fanclub van oudere dames, en ja, dat is precies zo charmant als het klinkt) vind je meer dan alleen een sandwich. 

De auteur weeft de levens van haar personages op een vernuftige manier aan elkaar. Een figurant in het ene hoofdstuk blijkt de held in het volgende. Dit versterkt het gevoel dat we allemaal, hoe anoniem ook, onderdeel zijn van een groter geheel.

Een waarschuwing voor de lezer: lees dit boek niet op een lege maag. De beschrijvingen van knapperige gefrituurde kip, romige parfaits en warme ramen zijn zo beeldend dat je spontaan naar de dichtstbijzijnde toko wilt rennen.

Hij ging aan de lange tafel voor het raam zitten, dronk langzaam zijn koffie en vroeg zich af wat hij deze twee dagen in hemelsnaam moest doen. Misschien kon hij een paar voormalige collega’s opzoeken. Met de sneltrein was het maar twee uur reizen. Hij zou kunnen voorstellen vanavond iets te gaan drinken in de grill-pub in Higashi Sakura. Misschien hadden ze daar wel oren naar. Hij wilde al opstaan, maar bedacht zich…

...Zouden ze wel tijd voor hem willen uittrekken als hij hen zomaar opeens belde? Je had kans dat er niemand zou komen. ‘Wat heb ik een eentonig leven geleid,’ mompelde hij en hij dacht: dat is in feite het probleem. Hij had zijn best gedaan om te doen wat hij goed achtte, maar dat was niet goed genoeg geweest. En nu zat hij ermee. Zijn vrouw ging haar eigen gang, zijn dochter had geen goed woord voor hem over en hij had geen vrienden met wie hij zijn gevoelens kon delen.

Hoewel het boek het label 'feelgood' draagt, schuwt Machida zwaardere thema’s zoals verlies, eenzaamheid en sociale druk niet. Het is deze balans tussen melancholie en hoop die het boek boven de gemiddelde streekroman uittilt. Het is warm, smaakvol en onvergetelijk teder.

De schrijfstijl van Sonoko Machida is zoals we vaker zien in de moderne Japanse literatuur, kalm en observerend. Er is veel aandacht voor detail en de alledaagse rituelen die ons leven structuur geven. Sommige lezers zullen het tempo misschien wat traag vinden, maar dat is juist de bedoeling: dit is een boek om bij te vertragen.

De buurtwinkel aan zee is een teder eerbetoon aan de kracht van vriendelijkheid. Het herinnert ons eraan dat een kort gesprek bij de kassa of een gedeelde maaltijd soms precies de reddingsboei is die iemand nodig heeft.

Ideaal voor liefhebbers van 'feelgood boeken', de Japanse cultuur, en iedereen die even wil ontsnappen aan de waan van de dag.

De auteur

Sonoko Machida (1980, Fukuoka) verliet school om kapster te worden. Ze besefte in haar twintiger jaren dat haar grootste wens was om verhalen te schrijven. Dus is ze, naast het opvoeden van haar kinderen als alleenstaande ouder, bestsellers gaan schrijven. 

De buurtwinkel aan zee is haar eerste in het Nederlands vertaalde roman.

De buurtwinkel aan zee koopt u bij (de webwinkel van) uw lokale boekhandel of bij:

bol.

Bruna.nl

Libris

Standaard Boekhandel

Boekgegevens

Titel: De buurtwinkel aan zee

Auteur: Sonoko Machida

Genre: populaire fictie

Uitgave: paperback, 288 pagina’s

Uitgever: The House of Books, april 2026

ISBN: 9789044370898

ISBN: 9789044370904 (eBook)

NUR: 340

Oorspronkelijke titel: Konbini Kyodai: Tenderness Mojo-ko Koganemura-ten

Vertaald door: Els Franci-Ekeler

Met dank aan The House of Books voor het toezenden van een recensie-exemplaar.

(bron info: The House of Books)

Ik las 'De schat van de Falcon - De grotten van Valkenburg' geschreven door Renate Smoorenburg. Lees hier mijn recensie

 De grotten van Valkenburg

De schat van de Falcon

Wanneer lokale geschiedenis een digitale nachtmerrie wordt

Wie weleens een toeristische tour door de mergelgrotten van Valkenburg heeft gedaan, weet dat het er koel en indrukwekkend is. Maar na het lezen van De schat van de Falcon, geschreven door Renate Smoorenburg, zul je nooit meer op dezelfde manier door die gangenstelsels wandelen. Smoorenburg trapt haar trilogie af met een verhaal dat begint als een klassieke schattenjacht, maar al snel verandert in een bloedstollende race tegen de klok.

In dit eerste deel van de trilogie maken we kennis met de groep in hun meest pure, nog ongevormde staat. Centraal staan Brooklynn en Dylan, maar het is de dynamiek van de hele groep die het verhaal geloofwaardig maakt. Het zijn geen superhelden, deze tieners zijn zoekende, ze hebben stuk voor stuk twijfels en onverwerkte trauma’s. Bovendien zijn er onderlinge irritaties.

Vertrouwen is in de grotten van Valkenburg een schaars goed. Het moet verdiend worden, en de manier waarop de onderlinge verhoudingen schuren en botsen, geeft het verhaal de nodige diepgang.

Deze OG-Squad, gedreven door nieuwsgierigheid en een mysterieuze kaart, daalt af in de vergeten diepten van Limburg. Daar bestrijden ze een gevaar bestrijden dat recht uit de 21e eeuw komt. Wat begint met de legende van de Bokkenrijders en de naam Isaac Rochussen, ontaardt in iets veel groters. De auteur maakt hier een interessante sprong: ze verbindt de eeuwenoude folklore van de regio met een moderne, technologische dreiging die de lezer meesleurt richting Fort Eben-Emael.

"Soms opent een schat meer dan alleen een kist."

Deze quote vormt de rode draad door het boek. De schat is niet slechts een fysiek object, maar een katalysator die krachten ontwaakt die het daglicht niet kunnen verdragen.

Het is een bizar gedetailleerde tekening van de grotten. Elk gangetje en elke spleet is vastgelegd, alsof de maker er jarenlang heeft rondgedoold. In de hoeken zijn schaduwen getekend die lijken op verborgen tunnels – plekken waar je waarschijnlijk nooit meer uitkomt als je erin stapt.

Langs de randen staan krabbels, vreemde symbolen en tekens die totaal nergens op slaan. Het lijkt wel een code.

Wat deze jeugdthriller/avonturenroman echt boven het maaiveld doet uitsteken, is de zintuiglijke beschrijving. Je voelt de vochtige kou van de mergelwanden, je hoort de echo’s die net iets te lang blijven hangen en de claustrofobie grijpt je bij de keel. Smoorenburg weet de historische setting van Valkenburg tot leven te wekken zonder dat het aanvoelt als een geschiedenisles; de historie is de brandstof voor de spanning.

De Schat van de Falcon – De grotten van Valkenburg is een sterke opener van de trilogie. Het is een unieke mix van Limburgse historie: de mythe van de Bokkenrijders krijgt een frisse, duistere twist.

Dan is er de moderne spanning: de overgang naar een technologische nachtmerrie zorgt voor een onverwachte plotwending.

Het feit dat je de plekken (Valkenburg, Fort Eben-Emael) echt kunt bezoeken, geeft het verhaal een extra dimensie van realiteit.

Hij probeert zijn eigen hand terug te trekken, maar de grip is onmenselijk.

Voor hun ogen transformeren de lieftallige nimfen in gedrochten uit de diepzee.

De parelmoeren huid scheurt open en maakt plaats voor slijmerige schubben, hun ogen gloeien nu met een kwaadaardig, geel licht en uit hun ruggen schieten kronkelende, zuignap-achtige tentakels.

Renate Smoorenburg heeft met dit boek een filmisch avontuur neergezet dat zowel jongeren als volwassenen zal aanspreken. Het is spannend, atmosferisch en laat je smachten naar het volgende deel. Een absolute aanrader voor fans van mysterie en actie van eigen bodem. Het leest lekker rustig doordat het verhaal is geschreven met oog voor leesbaarheid en rust. 

Er zijn extra witregels; deze zorgen voor minder “ruis”, wat ook fijn is voor lezers met dyslexie en neurodiversiteit.

De auteur

Renate Smoorenburg over zichzelf:

“Renate Smoorenburg is de auteur van De Schat van de Falcon-trilogie, een avontuurlijke Young Adult-serie waarin vriendschap, moed en historische mysteries samenkomen. In deze reeks volgen lezers een groep jongeren die tijdens hun zoektocht naar verborgen schatten niet alleen spannende avonturen beleven, maar ook ontdekken hoe vertrouwen, loyaliteit en doorzettingsvermogen hen sterker maken.

Naast haar romans schrijft Renate scripts en liedteksten voor musicalproducties. In haar theaterwerk en verhalen staan karakterontwikkeling en emotie centraal — muziek en storytelling als één geheel.

In haar dagelijks leven werkt Renate als orthopedagoog, gezinsbegeleider en kunstzinnig therapeut in de jeugdzorg. Daar ziet zij van dichtbij hoe trauma levens kan vormen, maar ook hoe veerkracht en verbondenheid mensen helpen hun eigen verhaal opnieuw vorm te geven. Die inzichten vormen de kern van haar schrijven.

Als moeder van vier kinderen — van wie drie met neurodiversiteit — en trotse grootmoeder van drie kleinkinderen weet zij als geen ander dat ieder mens een eigen gebruiksaanwijzing heeft.

Haar psychologische thriller #Bckstg verschijnt in herziene herdruk halverwege 2026. Een verhaal over de dunne lijn tussen macht, kwetsbaarheid en rechtvaardigheid — en over de mensen die te vaak in de schaduw blijven.” 

De schat van de Falcon (1) koopt u bij (de webwinkel van) uw lokale boekhandel of bij:

bol.

Bruna.nl

Libris

Standaard Boekhandel

Boekgegevens

Titel: De grotten van Valkenburg

Trilogie: De schat van de Falcon (1)

Auteur: Renate Smoorenburg

Genre: Young Adult, Scifi 

Uitgave: paperback, 271 pagina’s

Omslag: Expressie Studio, maart 2026

ISBN: 9789465334592

NUR: 285

Met dank voor het toezenden van een recensie-exemplaar.

(bron info: auteur)

Ik las 'Tweehonderd jaar oorlog' geschreven door Michael Livingston. Lees hier mijn recensie (inclusief inkijkexemplaar)

 De strijd tussen Frankrijk en Engeland die 

Europa verscheurde 1292 • 1492

Tweehonderd jaar oorlog

Niet alleen een reeks losse veldslagen, maar de pijnlijke 

basis voor het moderne Europa

Wie de geschiedenislessen op de middelbare school heeft overleefd, herinnert zich waarschijnlijk de 'Honderdjarige Oorlog'. 

De ‘Honderdjarige Oorlog’ bestaat uit een reeks oorlogen, gevoerd van 1337 tot 1453, tussen het huis Valois en het huis Plantagenet, ook bekend als het huis Anjou. Vergeet Jeanne d’Arc bij Orléans niet. De inzet van de oorlogen was de Franse troon, die vacant was door het uitsterven van het huis Capet, de eerste lijn van Franse koningen.

Een overzichtelijke term voor een rommelig conflict, toch?  

Michael Livingston denkt daar anders over. In zijn nieuwste werk, Tweehonderd jaar oorlog, gooit hij de traditionele tijdlijn overboord, maar de 'Honderdjarige Oorlog' is overduidelijk aanwezig. De landkaarten die op diverse plaatsen in het boek gepubliceerd zijn, zijn hier zeker behulpzaam.

Het sterkste punt van Livingston is zijn vermogen om de tunnelvisie van de geschiedschrijving te doorbreken. Waar veel historici zich blindstaren op de modderige velden van Crécy of de triomf bij Azincourt, trekt Livingston het gordijn open over heel Europa.

Hij laat zien dat dit geen privétwist was tussen twee koningen, maar een Europese wereldbrand. De impact op de Lage Landen, de politieke intriges in Italië en de betrokkenheid van het Heilige Roomse Rijk worden op meesterlijke wijze verweven in het grotere verhaal.

De meeste populaire geschiedenis over dit onderwerp leest als een lofzang op de Engelse boogschutter. Livingston, zelf een gerenommeerd mediëvist, breekt met deze Angelsaksische dominantie. Hij geeft een stem aan het Franse perspectief en belicht de strategische blunders én briljante zetten van beide zijden met een zeldzame objectiviteit.

Dit zorgt voor een broodnodige balans. Je krijgt als lezer niet alleen de heroïek van de overwinnaar mee, maar ook de politieke wanhoop en de nationale trauma’s die Frankrijk vormden tot wat het nu is.

Ondanks de enorme hoeveelheid data en namen, leest Livingston als een spannende politieke thriller. Zijn schrijfstijl is vlot en ontdaan van stoffig academisch jargon. Het boek legt haarscherp uit hoe de militaire technologie (van de longbow tot de eerste artillerie) de sociale orde van de ridderstand definitief de nek omdraaide.

Tweehonderd jaar oorlog laat zien hoe de concepten 'Engeland' en 'Frankrijk' pas echt vorm kregen in het vuur van deze strijd.

Livingston wil namelijk méér dan alleen een oorlogsverslag geven; hij wil de ziel van de late middeleeuwen blootleggen. Dat vraagt om wat meer aandacht van de lezer, maar de beloning is een veel dieper begrip van onze eigen geschiedenis.

Michael Livingston bewijst met Tweehonderd jaar oorlog dat geschiedenis nooit 'af' is. Door de grenzen van het conflict zowel in tijd als in ruimte op te rekken, biedt hij een fascinerend nieuw kader voor de strijd die Europa verscheurde en uiteindelijk hersmeedde.

INKIJKEXEMPLAAR

De auteur

Michael Livingston is hoogleraar aan The Citadel, de militaire academie van South Carolina. Hij onderwijst daar militaire en culturele geschiedenis van de middeleeuwen. Hij schreef meerdere boeken over middeleeuwse oorlogsvoering, waarvan een aantal werden bekroond. 

Tweehonderd jaar oorlog is zijn eerste boek dat naar het Nederlands is vertaald.

Tweehonderd jaar oorlog koopt u bij (de webwinkel van) uw lokale boekhandel of bij:

bol.

Bruna.nl

Libris

Standaard Boekhandel

Boekgegevens

Titel: Tweehonderd jaar oorlog

Auteur: Michael Livingston

Genre: geschiedenis

Uitgave: paperback met illustraties, 512 pagina's

Uitgever: Uitgeverij Omniboek, april 2026

ISBN: 9789401920780

NUR: 680

Originele titel: The Two Hundred Years War: A New History 1292-1492

Vertaald door: Catalien en Willem van Paassen

Met dank aan Uitgeverij Omniboek voor het toezenden van een recensie-exemplaar.

(bron info: Uitgeverij Omniboek)

Ik las 'Het ontstaan van taal' geschreven door Madeleine Beekman. Lees hier mijn recensie (inclusief inkijkexemplaar)

 Over de evolutie van de mens

Het ontstaan van taal

De baby als motor van de evolutie

Vergeet de stoere verhalen over mammoetjagers die tactieken bespreken of ingenieuze uitvinders die instructies geven voor het slijpen van vuurstenen. Volgens evolutiebioloog Madeleine Beekman ligt de oorsprong van onze complexe taal niet in de strijd of de techniek, maar in de wieg. In haar boek Het ontstaan van taal – Over de evolutie van de mens presenteert ze een even logische als radicale theorie: we leerden praten omdat onze baby’s simpelweg te vroeg geboren worden.

Het fundament van Beekmans betoog is wat zij een "ontwerpfout" noemt. Toen de vroege mens rechtop ging lopen, werden onze heupen smaller. Tegelijkertijd begon ons brein (en dus ons hoofd) te groeien. Deze combinatie creëerde een biologisch knelpunt: een volgroeid babyhoofd past niet door een smal geboortekanaal. 

De oplossing van de natuur? De menselijke baby wordt 'onaf' geboren. Waar een pasgeboren veulen vrijwel direct kan rennen, is een mensenbaby jarenlang volledig hulpeloos. Beekman stelt dat deze kwetsbaarheid de drijvende kracht was achter de ontwikkeling van taal.

Eén vraag blijft onbeantwoord: waarom steeg bij onze Homo-verwanten de herseninhoud langzaam maar gestaag? Als ik gelijk heb, was taal niet de drijvende kracht achter de geleidelijke toename in hun herseninhoud. En ook het vervaardigen van werktuigen niet, aangezien de werktuigen die eerdere Homo-soorten vervaardigden niet veel veranderden tot onze soort haar opwachting maakte. Volgens evolutiepsycholoog Geoffrey Miller is het antwoord seks. Of beter gezegd seksuele selectie en partnerkeuze. In The Mating Mind stelt Miller dat ons brein het equivalent is van de staart van een mannetjespauw, een versiering met als primaire functie het verleiden van het andere geslacht. De spitsvondigste, grappigste en slimste mannen hadden meer kans om door een vrouw te worden gekozen en verspreidden zo de genen voor spitsvondigheid, humor en intelligentie.

Van moleculaire biologie naar filosofie

Het boek is helder opgedeeld in twee overzichtelijke delen:

Deel 1: 'Er zijn fouten gemaakt...' – Hier duikt Beekman in de genetica en de fysieke veranderingen van de vroege mens. Ze legt uit hoe spelingen van de natuur en de vorm van onze schedel ons unieke pad bepaalden.

Deel 2: '...En toen begonnen we te praten' – Dit deel beschrijft hoe die taalvaardigheid leidde tot de wereldwijde dominantie van de Homo sapiens.

Beekman gaat de confrontatie aan met gevestigde namen zoals Chomsky, Pinker en Harari. Waar zij taal vaak zien als een abstracte sprong of een bijproduct van intelligentie, verankert Beekman het stevig in de biologische noodzaak van overleving en zorg.

Wat dit boek echt onderscheidt, is de toon. Moleculaire biologie en paleoantropologie kunnen taaie kost zijn, maar Beekman verpakt deze complexe concepten in een vlot en toegankelijk jasje. Ze schuwt de humor niet en gebruikt herkenbare voorbeelden uit het dagelijks leven, films en zelfs strips om haar punten te verduidelijken.

Beekman vertaalt technische genetica naar begrijpelijke taal en neemt de lezer mee tot 7 miljoen jaar terug in onze geschiedenis.

Het ontstaan van taal is meer dan een biologieboek; het is een spiegel. Het laat zien dat onze grootste kracht als soort niet voortkomt uit agressie of dominantie, maar uit onze sociale aard en het vermogen om voor de allerzwaksten te zorgen.

Wie wil begrijpen waarom wij de enige diersoort zijn die urenlang kan praten over niets (en alles), vindt in Beekman een deskundige en tevens uiterst vermakelijke gids. Het is een avontuurlijke ontdekkingsreis die bewijst dat de evolutie soms haar mooiste successen behaalt door het corrigeren van haar eigen 'fouten'. De auteur gebruikt een fijne schrijfstijl waardoor ze kan relativeren en tegelijkertijd geestig is.

Het ontstaan van taal is een absolute aanrader voor iedereen die geïnteresseerd is in wie we zijn, waar we vandaan komen en waarom we nooit onze mond kunnen houden.

INKIJKEXEMPLAAR

De auteur

Madeleine Beekman (Amsterdam, 1964) is emeritus hoogleraar Evolutionaire Biologie en Gedragsecologie aan de Universiteit van Sydney. Na haar studie biologie aan de Universiteit van Amsterdam was ze Fellow aan Cornell University, Stellenbosch University en Wageningen University & Research. Het ontstaan van taal komt voort uit een sabbatical aan het Institute for Advanced Study in Berlijn.

Het ontstaan van taal koopt u bij (de webwinkel van) uw lokale boekhandel of bij:

bol.

Bruna.nl

Libris

Standaard Boekhandel

Boekgegevens

Titel: Het ontstaan van taal

Auteur: Madeleine Beekman

Genre: wetenschap & natuur

Uitgave: paperback, 272 pagina's

Uitgever: Uitgeverij Nieuwezijds, maart 2026

ISBN: 9789057126239

NUR: 911

Oorspronkelijke titel: The Origin of Language – How We Learned to Speak and Why

Vertaling: Sonja Matthews

Met dank aan Uitgeverij Nieuwezijds voor het toezenden van een recensie-exemplaar.

(bron info: Uitgeverij Nieuwezijds)