Over de dood van God en het lijk dat
maar warm bleef
Mogen we nog een beetje leven?
Het is van alle tijden en verbindt onze geschiedenis met het heden.
Onlangs is ‘Mogen we nog een beetje leven? verschenen, een filosofische reflectie op de Bergrede van Jezus. Het is een essay over verlossing, of beter gezegd, over het verlangen naar verlossing, waarin Arnon Grunberg onder meer ingaat op een van de meest raadselachtige passages uit de Bergrede (en er staan heel wat raadselachtige passages in die rede): “Denk niet dat ik gekomen ben om de Wet of de Profeten af te schaffen. Ik ben niet gekomen om ze af te schaffen, maar om ze tot vervulling te brengen.” (Mattheus 5:17, NBV21)
Wat zou die vervulling zijn? En wat wordt bedoeld met: ‘niet afschaffen’? Arnon gaat op zoek naar een antwoord via het werk van onder andere kinderarts en psychoanalyticus Donald Winnicott (1896-1971), die veel heeft geschreven over ouders en hun kinderen en de wetten die zij al dan niet gehoorzamen, en de Canadese denker Bonnie Honig, die in het enige boek van haar hand dat in het Nederlands is vertaald, ‘Publieke dingen – Democratie ontregeld’, de oorsprong van de menselijke wet onderzoekt.
“Deze tekst gaat over verlossing, beter gezegd over het verlangen ernaar. Hoe dat verlangen zich breed maakt waar velen het niet zouden verwachten, bijvoorbeeld in de politiek en het recht.
Onder verlossing versta ik niet alleen de betekenis die de gelovige christenen aan dat woord geven. Overal waar het lijden immers wordt verminderd, hoe kortstondig ook, overal waar kortstondige of minder kortstondige vreugde heerst die het woord ‘extase’ verdient is sprake van verlossing. Toch gaat deze tekst niet over seks of yoga, niet uitsluitend althans. De woorden ‘recht’ en ‘politiek’ zijn al gevallen, het gaat mij erom hoe mensen hun verlangen naar verlossing in een bepaalde cultuur organiseren. Dat woord, organiseren, is cruciaal.”
De achterflap: “We leven in een tijd waarin de universele mensenrechten niet alleen minder worden nageleefd, maar zelfs steeds minder met de mond worden beleden. In dit essay gaat Arnon Grunberg op zoek naar de wortels van het humanisme en komt uit bij Jezus’ Bergrede. Hoewel hij de aantrekkingskracht ervan begrijpt, observeert hij ook dat deze leer vanaf het begin weerstand opriep – en misschien wel te veel van de mensen vroeg.”
Ook de Trump-revolutie – die niet uitsluitend in Amerika woedt – kan als een antwoord worden gezien op de ethische opdracht tot liefde voor alle volkeren van de wereld: ‘Wij kunnen het universalisme niet meer verdragen, wij willen eerst.’ Deze gemoedstoestand moet begrepen en misschien zelfs geaccepteerd worden voordat we een nieuw antwoord op de vraag kunnen formuleren: hoeveel gelijkwaardigheid verdraagt de mens? Als iedereen als eerste wil, welke plek is er dan nog voor de laatsten?
Achter in het boek staat een namenlijst op alfabet; hetgeen de auteur bij wijze van verantwoording heeft gedaan. Hierin is informatie te vinden over vrijwel alle schrijvers, filosofen, personages, denkers en mensen die genoemd worden in ‘Mogen we nog een beetje leven?’.
‘Mogen we nog een beetje leven’ is een boek om aandachtig te lezen, neem er vooral de tijd voor.
Het is van alle tijden en verbindt onze geschiedenis met het heden.
De auteur
Arnon Grunberg (1971) is schrijver van romans, verhalen, essays, reportages en columns. Tot de vele prijzen die aan hem zijn toegekend, behoren de Constantijn Huygens-prijs voor zijn gehele oeuvre in 2009, de P.C. Hooft-prijs voor zijn romans en verhalen en de Johannes Vermeerprijs, beide laatste in 2022.
Mogen we nog een beetje leven? koopt u bij (de webwinkel van) uw lokale boekhandel of bij:
Boekgegevens
Titel: Mogen we nog een beetje leven?
Auteur: Arnon Grunberg
Genre: Essay, Mens & Maatschappij
Uitgave: hardcover, 128 pagina's
Uitgever: uitgeverij Atlas Contact, mei 2026
ISBN: 9789045052731
ISBN: 9789045052748 (eBook)
NUR: 740/323/715
Met dank aan uitgeverij Atlas Contact voor het toezenden van een recensie-exemplaar.
(bron info: uitgeverij Atlas Contact)
