Moeder is een ding
De anatomie van een zwijgende en zoekende familie
In de Nederlandse literatuur struikel je over de 'moederboeken', maar Henry Sepers bewijst met zijn achtste roman, Moeder is een ding, dat er altijd een nieuwe laag aan te boren valt. In dit gelaagde verhaal over rouw, kunst en de onvermijdelijke fictie van de herinnering, laat Sepers zien dat een moeder niet alleen een persoon is, maar ook een 'object' waar nabestaanden hun eigen waarheden op projecteren.
De setting is klassiek beklemmend: na het overlijden van moeder komen een broer en twee zussen samen in het ouderlijk huis. Van de dood tot aan de begrafenis zijn ze tot elkaar veroordeeld. De dynamiek tussen de drie is direct voelbaar.
Helmer is de oudste zoon en succesvol dichter, die zijn moeizame jeugd heeft omgezet in literaire valuta.
Lieke is een daadkrachtige verpleegster die met beide benen op de grond staat en weinig op heeft met Helmers 'verheven' gedoe.
Magda is de hypersensitieve kluizenaar die de wereld liever tekent dan haar bewoont.
Een macaber maar treffend beeld in de roman is de fysieke rustplaats van de familie. De vader ligt bovenop zijn eerste vrouw (door Helmer consequent aangeduid als 'de Vrouw'), en de nu overleden stiefmoeder zal er als een soort 'sandwich' tussenin worden geschoven. Het is een ijzersterke metafoor voor de verstikkende familiebanden en de geheimen die letterlijk onder de grond worden gestopt.
De titel Moeder is een ding is briljant gekozen. Sepers ontmenselijkt de moederfiguur niet uit wreedheid, maar observeert hoe ze door de omstandigheden tot een object verwordt: eerst door haar jarenlange zwijgen over het verleden, daarna door de coma waarin ze belandt, en uiteindelijk door de dood.
Voor Helmer is de moeder vooral een 'ding' waar hij geen grip op krijgt. Ze was er wel, ze verzorgde hem, maar de echte liefde en de antwoorden over zijn biologische moeder bleven uit. Het zwaar-gereformeerde milieu waarin ze opgroeiden, fungeert hierbij als een doofpot van jewelste.
Ik was ontroerd. Jarenlang leefde je je eigen leven, trok je je niets van je familie aan, en dan is er opeens de middelpuntzoekende kracht van een gezamenlijk verleden. Je zussen blijken dichter bij je te staan dan je dacht.
Voor Magda was ik gewoon haar broer, meer niet. Ze was niet jaloers op me, misschien omdat ze besefte dat mijn bekendheid ook negatieve kanten had. Je moest aan verwachtingen voldoen en dat kon je werk onzuiver maken omdat je je ging aanpassen aan de wensen van lezers en critici.
En ze begreep als geen ander dat extra lagen in je werk dienen om de kwetsbare kern eronder te beschermen. Ze waren de semipermeabele membranen die juist genoeg doorlieten om je werk intrigerend te maken. Alleen met wat je verbergt en achterhoudt, kun je spanning oproepen.
Wat deze roman boven het gemiddelde uit tilt, is de vorm. Sepers speelt een geraffineerd spel met het perspectief. Helmer is niet alleen de protagonist, maar ook de verteller die de lezer rechtstreeks aanspreekt. Dit zorgt voor een fascinerend verhaal in een verhaal: we lezen een boek over een schrijver die probeert een boek te schrijven over de werkelijkheid die wij op dat moment consumeren.
Moeder is een ding is een indringend onderzoek naar de vraag of we de mensen die ons het dichtst nabij staan wel écht kunnen kennen. Sepers weet de beklemming van een religieuze achtergrond en de frustratie van het 'niet-weten' om te zetten in een lichte, bijna dartelende vertelling die nergens aan diepgang inboet.
Wanneer Helmer uiteindelijk op zoek gaat naar 'juffrouw Valk' om het raadsel van zijn biologische moeder te ontrafelen, besef je als lezer dat sommige antwoorden misschien minder belangrijk zijn dan de poëzie die uit de vragen is voortgekomen. Een absolute aanrader voor iedereen die houdt van psychologische scherpte en literair vernuft.
De auteur
Henry Sepers (Den Haag, 1955) publiceerde zeven romans, waaronder ‘De zondaars’ (2005) ‘De aanwezigheid van Lara’ (2018) en ‘De stiefvader (2023).
De dichter Sepers publiceerde o.a. in Het liegend konijn, De Poëziekrant en De Gids. Van hem verschenen de bundels ‘Baaierd’ (2009), ‘Spreekt de troubadour’ (2012, nominatie J.C. Bloem-poëzieprijs) en ‘Je zadelt een vlinder’ (2015). ‘Stofloze afdruk’ is zijn vierde bundel.
‘Moeder is een ding’ verscheen februari 2026.
Eerder las ik van deze auteur: De
stiefvader
Moeder is een ding koopt u bij (de webwinkel van) uw lokale boekhandel of bij:
Boekgegevens
Titel: Moeder is een ding
Auteur: Henry Sepers
Genre: literaire roman
Uitgave: paperback, 224 pagina’s
Uitgever: Uitgeverij Magonia, februari 2026
ISBN: 9789492241931
NUR: 301
Met dank aan Uitgeverij Magonia voor het toezenden van een recensie-exemplaar.
(bron info:Uitgeverij Magonia)
Geen opmerkingen:
Een reactie posten
Laat gerust een reactie achter. Dat waardeer ik. Ik zal zo snel mogelijk op de vraag of opmerking reageren. Bij voorbaat mijn dank.